Iraanse mannen protesteren met foto’s tegen hoofddoekregels

Sociale media Jonge Iraniërs dragen op foto’s een hoofddoek of chador. Zo tonen ze hun solidariteit met vrouwen die verplicht zijn bedekkende kleding te dragen.

Iraanse mannen, soms met baarden en snorren, die een hoofddoek of chador dragen; op sociale media worden de afgelopen dagen volop foto’s gedeeld met de hashtag #meninhijab. Een paar jaar nadat Iraanse vrouwen als protest hun hoofddoek af gingen doen en daar foto’s van op Facebook en Instagram deelden, komen nu ook sommige Iraanse mannen in opstand.

De beelden zijn misschien komisch bedoeld, maar hebben ook een politieke boodschap. Door met hoofddoek of chador gefotografeerd te worden – vaak naast hun vrouwen, zussen of moeders die géén hoofddoek dragen – willen de #meninhijab laten zien dat zij het belachelijk vinden dat Iraanse vrouwen verplicht zijn zich te bedekken. Ze riskeren een gevangenisstraf van twee maanden of tientallen zweepslagen als ze dat niet doen.

Het idee voor de actie komt van Masih Alinejad (39), een voormalig politiek verslaggever uit Teheran, die berucht werd om haar kritische stukken in een land zonder persvrijheid. Vanwege de bedreigingen die ze ontving besloot ze een paar jaar geleden Iran te verlaten. Ze woont nu op een geheim adres in New York.

Alinejad lanceerde twee jaar geleden een Facebookpagina waarmee ze in eerste instantie Iraanse vrouwen opriep hun hoofddoek af te doen en foto’s daarvan met haar te delen. Zij plaatste ze dan op haar Facebookpagina, My Stealthy Freedom (mijn verborgen vrijheid), die meer dan een miljoen likes heeft.

Sinds de actie op 22 juli begon heeft Alinejad al meer dan honderd foto’s ontvangen van mannen met hoofddoek. Op sommige foto’s staat een heel gezin, ook de kinderen: de meisjes onbedekt en de jongens wel.

Lees ons eerdere interview met Alinejad: ‘Mijn oren waren niet gewend aan de wind’

Hulp van mannen

„Vrouwen kunnen dit niet veranderen zonder de hulp van mannen”, zegt Alinejad in een privégesprek via Facebook. Dat komt ook doordat vrouwen wordt verteld dat zij een hoofddoek moeten dragen om de eer van hun man, broer of vader niet te beschadigen, zegt Alinejad.

“Mannen moeten daarom ook laten zien dat zij dat zelf helemaal niet willen.”

Om er zeker van te zijn dat mannen niet vanaf een vals profiel een foto sturen, checkt Alinejad altijd het profiel van de inzenders. „Ik kijk bijvoorbeeld of mensen reageren op posts en of dat in het Perzisch gebeurt. Als mensen mij een bericht sturen met het verzoek die foto op mijn sociale media te delen, leg ik ze eerst uit dat het risico’s met zich meebrengt. Pas als ze hun goedkeuring geven deel ik hun foto.”

Naast de foto’s die naar Alinejad worden gestuurd zijn er ook Iraanse mannen die de foto’s met hoofddoek op hun eigen Instagrampagina delen.

0208IHNinsta

Zedenpolitie

Tijdens de verkiezingen van afgelopen februari wonnen de hervormers en gematigden in het Iraanse parlement, president Rohani wordt als gematigd gezien. En nadat vorig jaar de internationale sancties tegen Iran werden opgeheven, leek het er even op dat het islamitische bewind iets minder streng zou worden. Maar er wordt steeds strenger gereageerd op de kledingvoorschriften, zei Alinejad ook eerder in een interview met NRC.

„Veel jongeren stemden in 2013 op Rohani omdat ze dachten dat hij progressiever zou zijn, maar ze weten dat het niet zoveel uitmaakt op wie ze stemmen.”

Uit cijfers, waaronder die van het regime zelf, blijkt dat miljoenen Iraniërs per jaar op straat worden aangesproken door de zedenpolitie vanwege hun kleding, zegt Alinejad. Het gaat bijvoorbeeld om vrouwen die hun hoofddoek te ver naar achteren dragen, mannen die een te korte broek dragen. Sommigen worden er alleen op aangesproken, anderen worden beboet of opgepakt.

Hoe kan het dan dat deze jongeren middels deze foto’s zo’n statement durven te maken? Alinejad vertelt over een afstudeerfeestje eind mei, waar meer dan dertig mannen en vrouwen werden opgepakt omdat ze op een gemengd huisfeestje waren. Hun straf: 99 zweepslagen per persoon.

„Deze studenten hadden geen foto’s naar mij gestuurd en toch werden ze opgepakt. Iraanse jongeren weten dat ze hoe dan ook iedere dag risico’s lopen. Op deze manier kunnen ze voor hun rechten opkomen en gehoord worden.”