Treurige opening van het seizoen

Johan Cruijff Schaal

Feyenoord begint slecht, winnend PSV presteert ondermaats.

Linksboven: PSV-ers Davy Pröpper en Jorrit Hendrix met de Johan Cruijff Schaal. Rechtsboven: Luuk de Jong in duel met Feyenoorders Terence Kongolo en Karim El Ahmadi. Onder: rookbommen zorgen voor oponthoud.Foto ANP ProShots

Een stadion met akelig lege vakken. 27.400 toeschouwers, half vol, ambiance: nauwelijks. „Je hoopt dat je een wedstrijd om een prijs in een vol stadion speelt”, zegt Giovanni van Bronckhorst, coach van Feyenoord. „Dat is helaas niet gebeurd. Het is zoals het is.”

Een dikke rookwolk die binnen een minuut optrekt vanuit het vak met Feyenoord-supporters – voor het eerst sinds 2009 weer welkom in de Arena. Vuurwerk dat brandt in het doel van Feyenoord-keeper Pär Hansson. Even de angst dat het duel wordt stilgelegd, maar de situatie is snel onder controle.

Verspreid over het veld zijn kale plekken zichtbaar, het veld waar deze zomer Coldplay en Beyoncé nog optraden. In de rust verschijnt een team met zes terreinknechten die driftig in de grond prikken om het bespeelbaar te houden.

En dan het voetbal, toch de top van Nederland; het is niet meer dan een avontuurloze onderneming, weinig meeslepend, geen noviteiten, weinig creativiteit, het EK voetbal revisited.

Theater met gebreken, voorstelling zonder ziel. Het was een treurige ouverture van het voetbalseizoen in de strijd om de Johan Cruijff Schaal tussen PSV en Feyenoord, afgelopen seizoen landskampioen en bekerwinnaar.

Over de wedstrijd kan je kort zijn. Eerste helft: Feyenoord slecht, afwezig, niet scherp. Tweede helft: PSV ondermaats, afwachtend, rijp voor een tegendoelpunt.

PSV en Feyenoord schotelen een avond voor waarin je moet oppassen dat je de voorpret voor de eredivisie (begint volgende week) niet bederft. Nee, zo had Johan Cruijff het niet gewild. De uitreiking in de eerste editie na zijn overlijden in maart van dit jaar werd gedaan door dochter Susila – altijd buiten de schijnwerpers gehouden.

Het was de 21ste editie van de ‘JC-Schaal’ en nog altijd is dat een verplicht nummertje. Gevoelsmatig meer een stevig oefenduel dan een serieuze prijs, hoezeer de KNVB er ook een Super Bowl-achtige allure aan tracht te geven met de verwijzing naar de edities in Romeinse cijfers ‘XXI’. Het helpt niet.

PSV wint met 1-0 door een frommelgoal, misschien typerend voor de wedstrijd. Een kluts in het zestienmetergebied, spelverdeler Davy Pröpper haalt uit, de bal toucheert Feyenoord-verdediger Terence Kongolo licht en draait voorlangs de onzeker ogende doelman Hansson – vervanger van sterke kracht Kenneth Vermeer, die zeker tot de winterstop is uitgeschakeld vanwege een afgescheurde achillespees.

PSV oogt in fases zoals het vorig seizoen indruk maakte: routineus, sterk, op elkaar in gespeeld, toeslaan op het juiste moment. De club raakte deze zomer twee bepalende spelers kwijt: verdediger Jeffrey Bruma aan de Duitse topclub VfL Wolfsburg en middenvelder Marco van Ginkel keerde na een huurperiode terug naar Chelsea.

Het verlies van Bruma werd opgevangen met de 27-jarige Duitser Daniel Schwaab, die overkwam van VfB Stuttgart. Hij maakte zondag een goede indruk, voetbalde mee, greep in als het moest. En de vervanger van oliemannetje Van Ginkel had PSV al in huis: het 21-jarige talent Jorrit Hendrix.

Dat was wat het meest beklijfde: het schaken van de drie PSV-middenvelders: Hendrix, Pröpper en Andrés Guardado. Het is een lust voor het oog hoe zij elkaar weten te vinden. Met Pröpper als de absolute architect. Via een paar schakels weten ze aanvalsleider Luuk de Jong te vinden – hij die afgelopen weekend zijn contract verlengde en volgens De Telegraaf in de komende vier jaar in totaal zo’n tien miljoen euro kan verdienen in Eindhoven.

Stel daar Feyenoord tegenover en je ziet de grootste omissie van deze ploeg: Feyenoord mist een pure spekmaker, iemand die het spel naar zich toetrekt en die bepaalt wat er gebeurt, een ‘type-Pröpper’. Na het vertrek van spelverdeler Jordy Clasie naar Southampton vorige zomer is in De Kuip niet meer zo’n ‘nummer tien’ opgestaan.

Ja, Tonny Vilhena – hij die deze zomer in Rotterdam bleef vanwege de ziekte van zijn moeder – speelt met nummer 10 op zijn rug, maar hij is geen spelverdeler. Hij is een dynamische middenvelder met veel loopvermogen, jaagt tegenstanders op – maar hij heerst niet.

Evenals collega-middenvelder Karim El Ahmadi: meer verstoorder dan verdeler. Vorig jaar werd Marko Vejinovic voor die rol gehaald, maar hij voldeed niet, leek de druk niet aan te kunnen – zondag begon hij op de bank. Dat is de grootste puzzel die Van Bronckhorst de komende maanden zal moeten leggen.

Een dezer dagen wordt naar verwachting buitenspeler Steven Berghuis gepresenteerd – zo meldde Voetbal International zondag. Hij zal voor extra creativiteit moeten zorgen. Feyenoord kan het goed gebruiken, dat zeker. Maar wil de achterstand op PSV – vorig seizoen 21 punten – daadwerkelijk worden goedgemaakt, dan zal iemand op het middenveld moeten gaan regeren.