Nieuwe president VS moet ‘gewone’ Amerikaan verleiden

Het luidruchtige circus van de Amerikaanse conventies zit er op. Grote verrassingen zijn uitgebleven. Noch Hillary Clinton, noch Donald Trump is door tegenstanders binnen de eigen partij alsnog beentje gelicht. Toch waren beide conventies interessanter dan vele andere in het recente verleden met dank aan de intense verdeeldheid binnen zowel Republikeinen als Democraten.

Bij de Republikeinen bleef het partij-establishment zelfs grotendeels weg uit onvrede met de populistische Trump. Wel present was Ted Cruz maar die weigerde steun voor zijn rivaal Trump uit te spreken. Verder moest het spektakel van ‘the Donald’ zelf komen. Veel wijzer omtrent zijn ideeën werden we er niet van.

Hillary Clinton maakt nu weliswaar kans als eerste vrouw in de geschiedenis als president in het Witte Huis te gaan wonen, maar de Democraten onthielden haar solide steun. Vlak voor de conventie lekte uit dat Clintons rivaal Bernie Sanders tijdens de campagne door de partijleiding was tegengewerkt. Sanders’ aanhangers bleven de hele week luid tegensputteren tegen haar nominatie.

Clintons grote probleem is dat veel Amerikanen haar volgens opiniepeilingen niet erg mogen en vertrouwen. Uit twee recente opiniepeilingen bleek dat minder dan 40 procent van de Amerikanen gunstig over haar denkt, zelfs nog iets minder dan de steun voor Trump.

Clinton maakt de indruk van een op macht beluste vrouw, die in het kielzog van haar nog altijd populaire man Bill de politiek binnen is gezeild. In het verlengde daarvan wordt ze gezien als representant van de gevestigde orde in Washington, die vooral goed voor zichzelf zou zorgen en de belangen van de ‘gewone burger’ zou vergeten.

Zulke afkeer van het politieke establishment is inmiddels ook in Europa een wijd verbreid verschijnsel. Zoals bijvoorbeeld de Britse premier Cameron vorige maand ervoer, kan dat kiezers verleiden tot grilligheid in het stemhokje

Wil Clinton zich de outsider Trump van het lijf houden, dan moet ze aantonen dat ze oprecht begaan is met het lot van de gemiddelde ‘gewone’ Amerikaan. Daarom heeft ze deze week aangegeven het TPP-vrijhandelsakkoord met Aziatische landen niet te steunen. Veel Amerikanen vrezen immers dat daardoor banen naar Azië verdwijnen en dat alleen rijke Amerikanen hiervan profiteren. Trump was al tegen TPP. Ook de TTIP-variant met Europa staat op de tocht. De tijd van grote vrijhandelsakkoorden, goed voor een handelsnatie als Nederland, lijkt voorbij.

Een ander zorgelijk signaal voor Europa is dat Donald Trump deze week zei dat hij, mocht hij president van de VS worden, overweegt de illegale Russische annexatie van de Krim te erkennen en de sancties tegen Moskou op te heffen. NAVO-partners waarschuwt hij dat de VS wat hem betreft niet automatisch te hulp zal snellen in geval van een aanval.

De oude vertrouwde wereldorde, waarin West-Europa zich kon verlaten op een internationaal denkend en stabiel Amerika, wordt kortom bedreigd. Ruim drie maanden voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen is dat een ontnuchterend perspectief.