Geef je hersenen een work-out

Hoe zorg je dat je dingen gaat denken die je zelf nooit zou kunnen verzinnen? Deze zomer verdiep ik me in de geheimen van rust. Rust in de zin van: restauratie en vernieuwing. Wat wérkt als het gaat om lichamelijke, intellectuele, relationele en spirituele rust? Deze week de intellectuele dimensie. Hoe vernieuw je je eigen denken?

Volgens de Russische psycholoog Lev Vygotski leren kinderen het beste wanneer ze, met hulp van een ander, iets doen wat ze nog net niet kunnen. Nét een stapje verder reiken dan ze op eigen kracht zou lukken. De zone van de naaste ontwikkeling heet dat.

Lees hier de vorige column van Ben Tiggelaar: Een zomercursus in rust

Volgens mij werkt het ook zo bij grote kinderen. Door mezelf te confronteren met indrukken en ideeën die net buiten mijn gebruikelijke geestelijke reikwijdte liggen, help ik mezelf te groeien en op nieuwe ideeën te komen. Ideeën die ik niet op eigen kracht kan ontwikkelen.

Drie strategieën werken daarbij goed voor mij.

1. Een mentaal dieet

Voorafgaand aan de vakantie maak ik een lijstje met boeken, films en andere input waarmee ik mijn hoofd wil voeden. Een paar highlights deze zomer:

– De animatiefilm The Red Turtle. Diepe eenvoud in beelden en vertelkunst.

– De schilderijen van El Greco. De Griekse Spanjaard die 300 jaar te vroeg expressionistisch ging schilderen.

– Eindelijk thuis van de katholieke priester Henri Nouwen, een boek dat al tien jaar op mijn lijstje stond, maar waar ik pas in begonnen ben. Misschien omdat ik er nu klaar voor ben en het in mijn zone van naaste ontwikkeling ligt.

2. Gelezen bij Henry Mintzberg: slimme managers gaan nooit ‘zomaar’ naar een feestje

Ze hebben altijd een lijstje in hun hoofd. Een lijstje met onderwerpen waar ze onderzoek naar doen. In allerlei ‘terloopse’ gesprekken testen ze ideeën over nieuwe producten, onderzoeken ze hoe mensen denken over hun bedrijf en stellen ze vragen om door te dringen in de belevingswereld van medewerkers en klanten.

Serieus onderzoek vermomd als koetjes en kalfjes. De kunst van het leven afkijken bij toevallige gesprekspartners die je treft op de camping of in de rij bij de Efteling.

3. Bill Gates plande in zijn tijd als baas van Microsoft twee keer per jaar een Think Week

Dan sloot hij zich een week op in een vakantiehuis en las hij voorstellen van medewerkers, boeken en artikelen met als doel nieuwe plannen te bedenken. Het lezen werd alleen onderbroken door eten, drinken, korte wandelingen en slapen.

Nu is een hele week wat lang. Maar minstens één denkdag moet kunnen. Lekker studeren. Niet gericht op het schrijven van een nieuw boek of het voorbereiden van een nieuw seminar. Maar gericht op intellectuele vernieuwing. Op het denken van nieuwe gedachten.

Toegegeven: dit ruikt een beetje naar valsspelen. Stiekem werken op vakantie. Maar bij deze strategieën draait het voor mij niet om ‘werk-werk’. Het gaat erom mijn hersenen een work-out te geven. Nooit gedachte dingen denken. Zodat ik verstandiger terugkeer van vakantie dan ik vertrok.

Ben Tiggelaar is gedragsonderzoeker, trainer en publicist. Hij schrijft elke week over management en leiderschap.