De ban gebroken

De Oostenrijkse meester Hans Kmoch woonde voor en na de Tweede Wereldoorlog in Nederland als secretaris, goede vriend en soms ghostwriter van Max Euwe. Hij wist Euwe over te halen om in 1935 Aljechin uit te dagen voor een match om het wereldkampioenschap. Kmoch zei later dat Euwe zijn vrouw en zijn dochters zou moeten verdrinken om een kans te hebben om nog een keer wereldkampioen te worden. Euwe deed dat niet, dus we weten niet of Kmoch gelijk had.

Later rekenden grappenmakers uit dat het huwelijk stond voor het verlies van 200 ratingpunten. Of daar het ratingverlies door het krijgen van een kind al bij was ingegrepen, weet ik niet meer. In ieder geval is het duidelijk dat in de schaakmythologie gewoon menselijk geluk niet bevorderlijk wordt geacht voor grote prestaties. De grote schakers moeten lijden, zoals Bobby Fischer.

Loek van Wely was favoriet bij het jaarlijkse open toernooi in Leiden. Hij kwam daar met zijn vrouw en zijn zes weken oude zoon en werd slechts gedeeld derde.

Anish Giri, die verwacht in oktober vader te worden, verloor in het toernooi in Bilbao drie partijen en won er niet een, waardoor hij op de laatste plaats eindigde.

Geen wonder dat Van Wely wat zorgelijk sprak over de kansen van Nederland om op de olympiade in Baku in september een medaille te winnen. Met hem als jonge vader en Anish als vader in spe die zijn gedachten misschien ook niet helemaal bij het schaken had...hij wist het nog niet.

Er werd een ban gebroken in Bilbao. Na vijftien ‘klassieke’ partijen - partijen met ruime bedenktijd - wist wereldkampioen Magnus Carlsen voor het eerst van Giri te winnen. In de eerste ronde had Carlsen zelf voor het eerst van zijn leven een klassieke partij van Hikaru Nakamura verloren, maar hij won vervolgens vier partijen en won het toernooi met ruime voorsprong.

Magnus Carlsen - Anish Giri, Bilbao 2016

1. d4 d5 2. Lf4 Wit pakt het kalm aan. 2...Lf5 3. e3 e6 4. Ld3 Lxd3 5. Dxd3 c6 6. Pd2 Pf6 7. Pgf3 Le7 8. 0-0 0-0 9. h3 Pbd7 10. a4 c5 11. a5 Waar is dit voor? „Er zal wel iets komen”, zou Dickens’ romanfiguur Wilkins Micawber zeggen. 11...c4 12. De2 b5 En ja, daar komt iets. De open a-lijn wordt belangrijk. 13. axb6 axb6 14. Pe5 Pxe5 15. dxe5 Pd7 16. Dg4 Te8 17. h4 Carlsen zei later dat hij hier een gokje waagde. 17...f5 18. Dh3 Txa1 19. Txa1 c3 Na 19...Lxh4 20. Pf3 Le7 21. g4 heeft wit mooie compensatie voor de pion. 20. bxc3 Dc7 21. c4 Pxe5 Dit had mis moeten gaan. Na 21...dxc4 staat zwart redelijk. 22. Dg3 Ld6 23. cxd5 Ze zagen niet dat wit met 23. c5 bxc5 24. Ta6 gevolgd door 25. Txd6 groot voordeel kon krijgen. 23...exd5 24. Pb3 Dxc2 25. Pd4 Dc8 26. h5 Ook dit is moeilijk voor zwart. 26...Dd7 27. Tb1 Lc7 28. f3 Df7 29. Ta1 Ld6 30. Ta6 Dxh5 Een zware beslissing. Zwart gaat wat materiaal geven. De moeilijke computervariant 30...Db7 31. Pxf5 Pf3+ 32. gxf3 Lxf4 33. exf4 Tf8 gaf gelijk spel. 31. Txb6 Pc4 32. Txd6 Pxd6 33. Lxd6 Txe3 34. Le5 Dg6 35. Df4 Te1+ 36. Kf2 Ta1 37. Dd2

Zie diagram

Nu kan zwart met 37...Da6 op de been blijven. 37...Ta8 Maar hierna staat wit gewonnen. 38. Pxf5 De6 39. Dg5 g6 40. Ph6+ Wits stukken vallen over zwarts koning heen. 40...Kf8 41. Pg4 Ke8 42. Pf6+ Kf7 43. Pxh7 Ta4 44. Dd8 Ta2+ 45. Kg1 Zwart gaf op. Na 35...Dxe5 wint 36. Pg5+ het simpelst.