Terug, maar wie is de eigenaar?

Gestolen kunst

Teruggevonden kunstwerken uit het Scheringa Museum zijn nog in goede staat. Sinds de overval zijn ze drie keer in andere handen overgegaan.

Twee kunstwerken die in 2009 bij een gewapende overval werden gestolen uit het Scheringa Museum in Spanbroek, zijn terug. Het gaat om de gouache Adolescence uit 1941 van Salvador Dalí en om het schilderij La Musicienne uit 1929 van Tamara de Lempicka.

De schilderijen zijn door Arthur Brand, van het onderzoeks- en adviesbureau voor kunst Artiaz, in Amsterdam overgedragen aan Dick Ellis, van de Britse Art Management Group. Deze voormalige directeur van Scotland Yard’s Art & Antiques Squad, vertegenwoordigt de rechtmatige eigenaar van de schilderijen. Of dat een verzekeringsmaatschappij is, de voormalige bank van het inmiddels failliete museum of nog een andere partij, is onduidelijk. Brand: „Ik heb geen flauw idee en ik voorspel dat je daar niet snel achter zult komt. Claims op gestolen kunst worden soms doorverkocht.”

De kunstwerken zijn nog in goede staat, zegt Brand. Sinds de overval zijn de kunstwerken zeker drie keer in andere handen overgegaan. Kostbare spullen, legt de adviseur uit, worden in het criminele circuit regelmatig als onderpand gebruikt. „Dat kan een Ferrari zijn, maar ook een paar gestolen schilderijen.”

Als nieuwe eigenaren ontdekken dat het om gestolen goederen gaat, schuiven ze die soms weer door naar een andere partij. Of ze nemen contact met Brand op: „Ik heb met twee partijen over deze kunstwerken onderhandeld.”

Brand heeft zich gespecialiseerd in de opsporing van gestolen kunst. Mei vorig jaar kwam hij met twee verloren gewaande bronzen paarden van Josef Thorak op de proppen, die Hitler voor de Rijkskanselarij had laten plaatsen. In dezelfde maand bemiddelde hij ook over de teruggave van een tien jaar geleden gestolen schilderij uit het Westfries Museum, dat in handen was van een inwoner uit Oekraïne. Eerder hielp hij ook om reliëfs van Jan Schoonhoven, gestolen uit Museum Van Bommel Van Dam in Venlo, terug te bezorgen.

De publiciteit over de teruggevonden gestolen kunst is een mooi visitekaartje voor zijn onderzoeks- en kunstadviesbureau, zegt Brand. „Ik help veel Joodse families met het claimen van roofkunst. Dit is geweldige reclame voor mijn zaak. En wereldwijd gaan er daardoor deuren voor me open.”