Waar is de studerende vluchteling?

Amsterdam wil studerende vluchtelingen huisvesten, maar de corporaties krijgen bijna geen aanmeldingen.

Wooncontainers op het NDSM-terrein in Amsterdam-Noord. Foto Lex van Lieshout/ANP

De woningen waren bedoeld voor studerende vluchtelingen. Corporaties hielden rekening met hun komst en verlaagden hun eisen. Maar nu wonen er toch reguliere studenten. Het plan van de gemeente Amsterdam om studerende ‘statushouders’ te huisvesten is „niet of nauwelijks van de grond gekomen”.

Dat schrijft directeur Egbert de Vries van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC) in een e-mail aan de Kamercommissie Wonen die deze week naar buiten kwam. De corporaties reserveerden woonruimte en verlaagden hun eisen, maar zien „te weinig instroom”. Ze vrezen dat ze de afgesproken quota voor huisvesting van statushouders niet gaan halen.

De bedoeling is dat studerende statushouders een deel van de jaarlijks beschikbare 400 studentenwoningen voor ‘kwetsbare doelgroepen’ bewonen. De corporaties zijn van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en de gemeente afhankelijk voor kandidaten voor een ‘campuscontract’, waarvoor een studieplan en minimaal mbo-niveau vereist zijn.

Het is niet zo dat nu woningen leegstaan, zegt een woordvoerder van de AFWC. Als voor een woning geen statushouder is aangemeld, krijgt een reguliere student, onder wie de woningnood hoog is, de woonruimte.

Dit jaar hebben 60 statushouders tot 28 jaar een woning gekregen in Amsterdam op basis van een campuscontract. Dat zijn er minder dan ingeschat, zegt een woordvoerder van de gemeente.

De AFWC denkt dat onvoldoende wordt bijgehouden welke statushouders willen studeren en dat de samenwerking tussen COA en gemeenten niet goed genoeg is. „Erger nog is het dat dus kennelijk niet de focus op studie ligt, terwijl uit alle onderzoeken blijkt dat studeren in Nederland de beste kansen voor de statushouder levert om ook maatschappelijk succesvol te zijn in Nederland”, schrijft De Vries.

Het COA merkt dat een deel van de jongeren die zeggen te willen studeren geen inschrijving heeft bij een opleiding. Ook zegt een woordvoerder dat „genoeg” jonge statushouders zijn aangemeld voor Amsterdam, maar dat een aantal niet in aanmerking kwam voor de huisvesting omdat zij geen studieplan hadden.

Zowel de gemeente als het COA merkt dat veel jongeren pas aan de slag gaan met een studie op het moment dat zij in Amsterdam wonen. Het COA wil dat statushouders voortaan eerst geholpen worden met hun studieplan en dan worden voorgedragen voor studentenhuisvesting.

De gemeente verwacht verbetering met de opening van asielzoekerscentrum Wenckebachweg, in augustus in Oost. Daar zullen vanaf september assessments worden afgenomen om de vaardigheden en ambities van statushouders te weten te komen. Wie wil studeren, kan hulp krijgen bij de voorbereiding.

Een andere oplossing is de statushouders geen campuscontract aan te bieden, maar een jongerencontract, met minder strenge eisen. Dit jaar kregen 280 statushouders in Amsterdam dit type contract voor woonruimte in Startblok Riekerhaven, in Nieuw-West. Amsterdam heeft dit jaar tot nu toe 1.180 statushouders gehuisvest. De gemeente verwacht het voor 2016 afgesproken aantal van 2.077 te halen.