Straatsburg: akkoord over bed-bad-brood kan

Europees mensenrechtenhof

VVD en PvdA sloten in 2015 na felle strijd een compromis over migranten zonder papieren. De hoogste Europese rechters steunen die behandeling nu.

Het vorig jaar hevig bevochten coalitieakkoord over de behandeling van vreemdelingen zonder geldige verblijfspapieren wordt gesteund door Europese rechters. De Nederlandse overheid mag voorwaarden aan de opvang van vreemdelingen verbinden. Die uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) is donderdag bekend geworden.

In de uitspraak van het Hof in Straatsburg staat dat de eis, om mee te werken aan terugkeer naar het land van herkomst voor opvang van vreemdelingen zonder geldige verblijfspapieren, geen schending van artikel 3 van het Europees mensenrechtenverdrag oplevert. Dat artikel houdt het verbod op onmenselijke of vernederende behandeling in.

Vorig jaar kwamen VVD en PvdA overeen voorwaarden te verbinden aan de opvang van ongedocumenteerden. Als iemand toezegt mee te werken aan de eigen terugkeer, zou deze ‘bed, bad en brood’ krijgen. Dat was nadat het Europees Comité voor Sociale Rechten had bepaald dat iedereen in Nederland recht heeft op minimale voorzieningen, onvoorwaardelijk en ongeacht zijn verblijfsstatus.

Advocaat Pim Fischer stapte naar Straatsburg, omdat het verbinden van voorwaarden aan opvang volgens hem wel een schending van het recht op een waardig bestaan is. Het ging om een Ethiopiër die in 2014 een paar maanden in de Vluchtgarage woonde, het geïmproviseerde onderkomen van afgewezen asielzoekers in Amsterdam-Zuidoost.

Volgens het EHRM is de staat „niet tekortgeschoten” door „inactief of onverschillig te blijven” na de uitspraak van het Europese Comité en is er geen sprake van een schending. Fischer had deze voor hem negatief uitgevallen uitspraak niet verwacht. „Het Hof heeft de staat tijd gegund iets van een regeling op te tuigen. De juridische weg is hierdoor afgesloten”, zegt hij.

Verantwoordelijk staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) zou de afspraken tussen VVD en PvdA verder uitwerken met de gemeenten in een bestuursakkoord. Dat is nog steeds niet gebeurd, al kunnen mensen zonder verblijfspapieren nu in praktijk in zo’n dertig gemeenten terecht voor bed, bad en brood.