Offer Zomergasten niet op aan de kletspraat van Abou Jahjah

Iemand die terreur goedpraat hoort weerwoord te krijgen, betoogt oud-VPRO-programmamaker Hans Fels. „In Zomergasten heeft Abou Jahjah vrij spel.”

In het opiniestuk van Dyab Abou Jahjah (Waarom Erdogan de gebeten hond is? Omdat hij moslim is, 25 juli) wordt zoveel nonsens verkondigd dat het eigenlijk onbegonnen werk is goed weerwoord te geven.

opiauteur Fels Hans
Het is een historisch onjuist betoog, journalistiek broddelwerk bovendien. Dezelfde kletspraat waarmee hij al jaren de ‘Arabische straat’ opjut.

„Islamofobie heeft nu alle kenmerken van antisemitisme”, schrijft de oprichter van de Arabisch-Europese Liga (AEL). Een voorschot op zijn optreden aanstaande zondag in VPRO’s Zomergasten? Hoezo antisemiet, zal hij daar ongetwijfeld tegenwerpen, verwijzend naar zijn opinie in NRC. Hij wil salonfähig worden geacht, maar dat zal hem als degene die altijd antisemitische praatjes verpakte in een antizionistische woordenbrij niet gemakkelijk vallen.

De VPRO, echter, ziet er geen been in om de man die moord en terreur goedpraatte een ereplaats aan te bieden in het pantheon van Zomergasten. Moord en terreur, inderdaad. Zo deelde hij in december 2015 op Facebook een stuk waarin Samir Al-Kuntar werd geprezen. Hij leidt de lofzang op de Libanese militant, inmiddels omgekomen in Syrië, in met de woorden „volledig eens…”. Al-Kuntar doodde in 1979 een Israëlische agent en gijzelde een vader en zijn vierjarige dochtertje. Uiteindelijk vermoordde hij ook de gijzelaars: de vader met een schot in de rug, het dochtertje door haar schedel tegen een rots te verbrijzelen.

In november 2001 publiceerde Abou Jahjah Our Collateral damage and theirs, een essay over de reactie van moslims op 9/11. „De meesten van ons”, zo schrijft hij, voelden die dag „iets dat niet kan worden beschreven als vreugde of geluk, maar als zoete wraak”. En in 2009 waarschuwde hij op Facebook de „zionistische indringers” in Palestina, die hij twee opties gaf: „La valise ou le cercueil” – de koffer of de doodskist. In 2014 moest de politicus Bart de Wever het ontgelden. Als burgemeester van Antwerpen schroefde hij de beveiliging van de Joodse gemeenschap op na een schietpartij in het Joods Museum in Brussel. „Zionistenpijper”, reageerde Abou Jahjah op Twitter. Onder het mom van antizionisme bedient hij zich telkens weer van antisemitische uitspraken. Nooit steekt hij eens de hand in eigen boezem. Arabieren in België ontmoedigt hij te integreren en inmiddels weet iedereen hoe ver sommigen zijn afgedwaald.

Krijn ter Braak bedacht Zomergasten als een podium waar de gast zijn ideale televisieavond kon maken. Wat gaat Abou Jahjah ons dan laten zien? De executie van Saddam Hoessein die hij als martelaar ziet, zoals verklaard op de AEL-homepage? Toont hij ons de dood op het slagveld, omdat hij „elke dode Amerikaanse, Britse of Nederlandse soldaat” beschouwt als „overwinning” (Het Laatste Nieuws, 25 oktober 2004)? Zien wij mensen die uit het brandende WTC springen om dan van Abou Jahjah te vernemen dat het weliswaar zielig is voor die mensen, maar dat honderdduizenden van zijn mensen hen in de dood zijn voorgegaan zonder dat er een Westerse haan naar kraaide? Het is immers zijn ideale televisieavond.

Ook ik sta kritisch tegenover de politiek van de staat Israël. Daarvan getuigt veel van mijn werk voor de VPRO. Echter, sinds onheuglijke tijden wordt altijd hetzelfde volk op een hoop geveegd, en aangewezen als oorzaak van de misère. Een continuüm waar Abou Jahjah als woordvoerder naadloos in past. Israël is niet verantwoordelijk voor alles dat mis gaat in de Arabische wereld en toch kunnen in België de mensen van mijn ‘stam’ niet meer zonder angst over straat lopen. Uit mijn directe omgeving weet ik dat de jaarlijkse Nooit Meer Auschwitz-Lezing, de Auschwitz-herdenkingen, het Joods Historisch museum en mijn liberale synagoge omgeven zijn met ongekende veiligheidsmaatregelen. Opruiers als Abou Jahjah zijn daar bewust of onbewust verantwoordelijk voor.

Er zijn genoeg formats binnen de VPRO om hem aan te horen en hem serieus te nemen, maar offer Zomergasten niet op aan Abou Jahjah, of aan de gedachte dat reuring altijd goed is voor de VPRO. Weerwoord past niet binnen het format van Zomergasten en deze gast grijpt dit podium daarom met beide handen aan. Hij heeft er echt zin in, getuige de tweet die hij op 13 juli de wereld in zond: „Zionisten en racisten worden hand in hand gek door mijn #zomergasten deelname. Na de uitzending worden ze nog gekker. Zionisme is racisme.”

Bekijk de aflevering van VPRO’s Zomergasten met Abou Jahjah op zondag 31 juli om 20.15, NPO2.