Nostalgie is het antwoord niet op de arbeidsonrust bij Air France-KLM

Een ontvlechting komt tegemoet aan nostalgie, maar een Alleingang van KLM is geen antwoord op de turbulente omgeving.

©

Staken is een dwangmiddel. En bij een luchtvaartmaatschappij komt dat het hardste aan in het hoogseizoen. Air France-KLM kampt zowel in Parijs als in Amsterdam met arbeidsonrust. Het Franse cabinepersoneel is woensdag aan een meerdaagse staking begonnen. Op Schiphol zal een deel van het grondpersoneel donderdag actie voeren. Medewerkers zeggen zich te verzetten tegen toenemende werkdruk, tegen het verdwijnen van vaste banen en tegen de dreiging dat prijsvechters als EasyJet en Ryanair met hun uitgeklede arbeidsvoorwaarden de norm stellen.

Die onvrede is begrijpelijk, maar hun werkgever is geen grootverdiener en de prijsvechters zijn de norm al. Vroeger was KLM een goed gefinancierd bedrijf met een beschermde monopoliepositie. Vervlogen tijden. De luchtvaart liberaliseerde en KLM moest fuseren om overeind te blijven te midden van groeiende internationale concurrentie. Zelfs dat blijkt niet voldoende. Air France-KLM heeft sinds kort meer schulden dan bezittingen. Vooral de arbeidsonrust in Frankrijk speelt het concern de laatste jaren parten.

Binnen KLM klinkt het pleidooi om de fusie van dertien jaar geleden terug te draaien. Dat past in deze verwarrende tijden, waar protectionistische reflexen vaker het antwoord zijn op bedreigingen van buitenaf.

Een ontvlechting komt tegemoet aan nostalgie, maar een Alleingang van KLM is – nog afgezien van de praktische uitvoerbaarheid – geen antwoord op de turbulente omgeving. Je lost er de dreiging van terreur niet mee op, noch de grillige olieprijs of een Brexit. En de nieuwe concurrenten die tegen veel lagere kosten passagiers vervoeren, worden er ook niet mee verslagen.

Air France-KLM maakt te weinig winst en heeft te hoge kosten. Aan de kerosineprijs kan het concern niet zoveel doen. Aan de personeelskosten wel, en daar wordt dus voor gestaakt.

Jean-Marc Janaillac, de nieuwe topman, kondigde woensdag een strategie aan die hij de komende maanden samen met het personeel zal ontwikkelen. Tegelijkertijd heeft hij oog voor de onvrede: hoe kan je het personeel offers vragen als je zelf geen duidelijke strategie hebt?

Het is een bemoedigende poging van een buitenstaander om de verziekte verhoudingen te verbeteren. Want daar ligt de oplossing.

Twee jaar geleden was Air France-KLM gemiddeld 40 procent meer geld kwijt per werknemer dan Ryanair. Inmiddels bedraagt dat verschil 60 procent. Hogere ticketprijzen kunnen wel, maar ze moeten in verhouding staan tot de sterke merknaam en geboden extra kwaliteit. Dat doen ze nu niet. Saneren is de enige remedie en snel ook, met steun van het personeel. De Frans-Nederlandse combinatie heeft tijd verspeeld.