Lofzang op gezond verstand

Democratische Conventie

Woensdag sprak president Obama.

Presidentskandidaat Hillary Clinton op het podium met president Barack Obama na diens speech op de Democratische Conventie, woensdagnacht. Foto Jim Young/Reuters
Philadelphia

Twee dagen lang lieten de Democraten hun linkse hart spreken. Er was veel aandacht voor Bernie Sanders en zijn aanhangers. Bijna iedere spreker benadrukte hoe progressief de partij was geworden, en hoe vooruitstrevend de plannen van presidentskandidaat Hillary Clinton.

Maar woensdagnacht, de derde dag van de Democratische Conventie, liet de partij haar, waarschijnlijk, ware gezicht zien. De Democraten presenteerden zich aan de kiezer als traditionele machtspartij, stevig in het centrum van de Amerikaanse politiek. Deze dag werd een lofzang op het gezond verstand, het compromis, en pragmatisme.

Natuurlijk ging het in de toespraken van president Barack Obama en vicepresident Joe Biden over Hillary Clinton. Maar de kern van hun betoog ging over iets anders: regeren laat je aan mensen met gezond verstand over.

Gejoel van aanhangers Sanders

Voor idealisme was plotseling geen plaats meer. Het podium werd gegund aan mensen als oud-CIA-chef Leon Panetta, en de partijloze New Yorkse miljardair en oud-burgemeester Michael Bloomberg. Een deel van de zaal, vooral aanhangers van Bernie Sanders, joelde de sprekers uit. Ook werd de persruimte enige tijd bezet door boze activisten, omdat een Sanders-aanhanger niet had mogen spreken.

Niet Hillary Clinton, maar Donald Trump was het werkelijke onderwerp. „Nooit eerder in de geschiedenis van dit land is er een kandidaat geweest die zo weinig wist van onze nationale veiligheid, en zich zo slecht heeft voorbereid”, zei Joe Biden. „De gevaren zijn te groot om iemand als Donald Trump te verkiezen tot president.”

Barack Obama legde de retoriek van Trump naast de waarden die de president van zijn opa en oma uit Kansas had meegekregen. Amerikanen als zijn grootouders, zei Obama, zijn optimistisch. „Ze hielden niet van opscheppers of pestkoppen. Ze respecteerden gemeenheid niet, of mensen die de kantjes ervanaf lopen.”

Obama’s speech viel goed in de zaal, maar was in alle opzichten Reagan-achtig. Amerika’s grootsheid stond centraal, optimisme werd een doel op zich, een manier van leven die de democratie moet redden. Obama: „Ronald Reagan noemde Amerika ‘een glanzende stad gelegen op een heuvel’. Donald Trump noemt het ‘een gepolariseerde crime scene’, die alleen hij kan aanpakken. Hij komt alleen maar met kreten, en angst.”

Als de democratie toegeeft aan cynisme en angst, staat de democratie op het spel, aldus Obama, en ligt autocratie op de loer. „Onze macht komt niet van een of andere zelfverklaarde verlosser, die zegt dat alleen hij de orde kan herstellen. Wij zitten er niet op te wachten dat er over ons geheerst wordt.”

De hele avond werden Republikeinen lovend genoemd, van John McCain tot Abraham Lincoln.

Reiken naar kiezers in midden

In dat opzicht was het optreden van miljardair Bloomberg symbolisch van grote betekenis. Hij was ooit Democraat, werd later Republikein, en is nu partijloos. Economisch is hij conservatief, maar op sociale thema’s is hij linkser – een perfecte illustratie voor de boodschap van de avond.

Bloomberg was niet erg lovend over Hillary Clinton, maar had een minimale vereiste voor het hoogste ambt. Een president moet „geestelijk in orde zijn, competent en met internationale ervaring”. Om die reden zou hij op Clinton stemmen.

De boodschap: de Republikeinse Partij is van het midden weggedreven, alleen Democraten nemen besturen nog serieus. Zo hoopt de partij teleurgestelde Republikeinen en zwevende kiezers te bereiken De zeer conservatieve commentator Erick Erickson twitterde: „De Republikeinen kwamen met een visie van verdoemenis, wanhoop en verdeeldheid. Vanavond kwam de president, van wie ik vind dat hij ons verdeelt, met optimisme. Ik haat dit jaar.”

De koers naar het midden is ook een intern signaal. De conventie nam het progressiefste programma uit de geschiedenis aan. Deze avond leek een herinnering aan de achterban dat die zich niet te veel in het hoofd moet halen als Hillary Clinton president is.

Obama benadrukte niet zijn idealistische kant, maar zijn harde werken achter de schermen, fouten en halve succesjes. Ook dat hoort bij politiek, zei hij. Hij citeerde president Teddy Roosevelt, niet toevallig ook Republikein. Goed burgerschap, had die gezegd, betekent niet dat je moet roepen langs de zijlijn. Het betekent „op komen dagen, je best doen, fouten maken, en pas op het allerlaatst zegevieren”.