De Russen gaan al met een kwart minder

Olympische Spelen

Al eenvierde deel van de oorspronkelijke Russische olympische ploeg gaat niet naar Rio. Poetin vindt de medailles nu minder waard.

De Russische olympische ploeg (inclusief de voor Rio uitgesloten sporters) tijdens de uitzwaaiceremonie in Moskou. Foto AFP/ Kirill Kudryavtsev

Vladimir Poetin weet hoe hij vrienden moet maken. De ruim honderd Russische sporters die worden geweerd van de Olympische Spelen in Rio de Janeiro beloofde hij „zowel administratief als financieel” de behandeling van een olympisch kampioen. In geld uitgedrukt betekent dat een bedrag van vier miljoen roebel per persoon, ruim 54.000 euro.

De president van Rusland deed die toezegging woensdag tijdens een uitzwaaibijeenkomst van de olympische ploeg in het Kremlin. Daarbij aanwezig ook alle voor Rio geschorste sporters. De toezegging van de kampioensbonus maakte niet alle slachtoffers blij. Jelena Isinbajeva, tweevoudig olympisch kampioen polsstokhoogspringen en activistisch tegenstander van het startverbod, brak tijdens de toespraak in tranen uit.

De weerzin tegen het IOC heeft diezelfde Isinbajeva echter niet van een kandidatuur voor de atletencommissie kunnen weerhouden. Zij is een van de 23 sporters die tijdens de Spelen strijden om vier plekken, die zijn vrijgekomen door de beëindigde zittingsperiode van onder anderen Claudia Bokel, een in Nederland geboren voormalige Duitse schermster, en de Russische oud-zwemmer Alexander Popov. Mocht Isinbajeva worden gekozen door in Rio aanwezige sporters dan wordt de atlete automatisch voor een termijn van acht jaar IOC-lid.

russische_sporters

Onsmakelijk

Poetins woorden in het Kremlin gingen er bij de gemaltraiteerde sporters in als Gods woord in een ouderling. De president verdoemde het buitenland en zei dat door het ontbreken van Russische tegenstanders olympische medailles zwaar zijn gedevalueerd. „De Olympische Spelen verliezen aan spektakel. Winnen van gelijkwaardige tegenstanders voelt anders dan winnen van mindere opponenten. Dat heeft niet dezelfde smaak. Sterker, het is behoorlijk onsmakelijk.”

Buiten de bühne toonde Poetin meer realiteitszin en kondigde hij, in samenspraak met het nationaal olympisch comité, maatregelen aan tegen doping. Er komt een commissie die een allesomvattend antidopingplan moet opstellen. Het besef dat in Rusland ingrijpende veranderingen noodzakelijk zijn, is nu ook tot hem en zijn minister van Sport, Vitali Moetko, doorgedrongen.

Vooralsnog proberen de Russische gezagdragers hun gezicht te redden met holle retoriek en aanvallen op buitenlandse politici. Want de reputatieschade doet pijn in Rusland, dat de nationale olympische ploeg eerst zag slinken met 68 atleten wegens de straf van de wereldatletiekbond IAAF en sinds zondag met nog eens 37 sporters. Toen besloot het Internationaal Olympisch Comité (IOC) het land niet direct te straffen en droeg het vuile werk over aan de internationale sportfederaties.

Uit de maatregelen die olympische bonden tot nu toe hebben genomen, blijkt een beperkte solidariteit met de sporters en antidopingagentschappen – wereldorganisatie WADA voorop – die zo fel van leer trokken tegen de onthulde Russische staatsdoping. De meeste sporters mogen tot nu toe wel naar de Spelen. Dat het IOC zondag besloot de beslissing of Russische sporters naar de Spelen mogen over te laten aan de sportbonden was opmerkelijk omdat het IOC steeds kritischer is over het opsporen van dopingzaken door de WADA als regelgever en de sportbonden als uitvoerders. Maar voor een toetsing van wel of geen gedopeerde Russen acht het IOC diezelfde bonden wel capabel genoeg. En die moeten ook nog eens in een tijdsbestek van twee weken bepalen welke Russen wel en niet gerechtigd zijn aan de Spelen deel te nemen.

Vier dagen na het internationaal omstreden IOC-besluit blijkt een groot aantal bonden in staat tot snelle besluitvorming, de internationale judofederatie IJF voorop. Algemeen wordt verondersteld dat de innige band tussen judo en voormalig beoefenaar Poetin daaraan heeft bijgedragen. Poetin is erevoorzitter van de IJF. Het was geen verrassing dat alle Russische judoka’s zo snel gerechtigd werden verklaard deel te nemen. Een gelijkluidend besluit werd genomen door de sportfederaties achter tennis, boogschieten, paardensport, schermen, turnen, schieten, triatlon, volleybal, badminton en worstelen.

Efimova

Naast die van het atletiek heeft de roeibond het hardst ingegrepen. Liefst 22 Russen worden geweerd van de Spelen, waardoor er zes Russische roeiers overblijven. De zwemfederatie pakte ook stevig door met zeven uitsluitingen, onder wie schoolslagspecialiste en medaillekandidate Joelia Efimova. Kanovaren werd met zeven schorsingen ook relatief hard aangepakt. Onder de gedupeerden de olympisch kampioen van Londen, Alexander Diasjenko. Verder kregen één moderne vijfkamper en één zeiler een startverbod.

Een zevental bonden, waaronder die van dopinggevoelige sporten als gewichtheffen en wielrennen heeft nog geen besluit genomen. Basketbal, hockey, rugby en voetbal hoeven zich niet over de problematiek te buigen, om de simpele reden dat geen Russen zich wisten te kwalificeren.

Naast de 68 atleten mogen tot nu nog eens 37 sporters niet naar Rio, wat het aantal gestraften op 105 brengt. De Russische olympische ploeg bestond oorspronkelijk uit 387 sporters en is intussen al met eenvierde deel gekrompen.