De Nederlandse clubs móéten presteren in Europa, de druk is nu groot

Europees voetbal

AZ en Heracles spelen vanavond Europees voetbal. Er staat veel op het spel: het Nederlandse ticket voor de Champions League.

Foto Marcel Bonte/ANP

Voor het eerst Europa in en toch onder druk. Het klinkt misschien vreemd voor een club als Heracles Almelo, dat donderdagavond in de derde voorronde van de Europa League aantreedt tegen het Portugese Arouca, maar waar is het wel. Niet zozeer voor de eigen eer, maar meer voor die van het Nederlandse voetbal, dat dit seizoen moet vechten voor het behoud van Europese tickets.

Samen kunnen Nederlandse clubs elk jaar punten verdienen voor de ranking van de UEFA. Deze coëfficiëntenranglijst is bepalend voor het aantal plekken dat een land krijgt toegewezen in de Champions League en de Europa League. Op basis van hun gezamenlijke Europese resultaten wordt elk jaar een scoringspercentage berekend. Het aantal punten gedeeld door het aantal deelnemende clubs. Telkens worden daarbij de laatste vijf seizoenen meegeteld. Simpel gezegd: hoe meer Europese overwinningen in de voorbije vijf jaar, hoe meer tickets in de toekomst.

De afgelopen jaren hoefden eredivisieclubs zich nog geen zorgen te maken. Nederland stond tiende op de ranglijst, wat elk seizoen ten minste één plek in de lucratieve Champions League opleverde, waarvoor rechtstreekse plaatsing goed is voor zeker 12 miljoen euro. De clubs konden toen nog profiteren van het seizoen 2011-2012, waarin ze samen 13.600 punten scoorden, met name dankzij uitstekende prestaties van AZ.

De vier seizoenen erna ging het beduidend minder, met 6.083 punten in 2014-2015 als hoogste score. Dat Go Ahead Eagles en FC Utrecht nog voor de seizoensstart al sneuvelden tegen het Hongaarse Ferencváros en het Luxemburgse Differdange is funest voor de coëfficiënt van dat seizoen.

Door die zwakke prestaties is een zorgwekkende situatie ontstaan. Nu het topjaar van AZ weg valt, is Nederland teruggezakt naar de dertiende plek. De eredivisie dreigt in de zomer van 2018 een rechtstreeks ticket voor de Champions League en één ticket voor de Europa League te verliezen.

De enige wijze waarop de clubs de ingezette neergang kunnen afremmen is door dit seizoen beter te presteren. Die taak hebben PSV, Ajax, Feyenoord, AZ en Heracles Almelo, waarvan die laatste twee donderdagavond aantreden in de derde voorronde Europa League. AZ tegen Giannini, Heracles tegen Arouca.

Het duel van AZ tegen het Griekse Giannini is interessant doordat Griekenland Nederland komend seizoen voorbij kan streven op de UEFA-ranking. Als Giannini wint, heeft dat niet alleen uitschakeling tot gevolg, maar mogelijk ook verdere daling. Andere landen die Nederland op de hielen zitten zijn Kroatië, Roemenië, Oostenrijk, Wit-Rusland en Zweden.