Europese Commissie: geen boetes voor Spanje en Portugal

De lidstaten riskeren boetes omdat ze te weinig hebben gedaan hun grote begrotingstekorten te verkleinen.

Een vrouw legt fruit klaar op een markt in de Spaanse stad Sevilla. Foto: Marcelo del Pozo / Reuters

De Europese Commissie heeft woensdag voorgesteld Spanje en Portugal geen boetes te geven voor hun te hoge begrotingstekorten. Spanje riskeerde een boete van maximaal twee miljard euro, en Portugal van 346 miljoen euro. Met dit voorstel zijn de boetes echter nog niet definitief van de baan: de Raad van Ministers moet nu reageren op het voorstel en kan alsnog besluiten de landen een boete op te leggen. Het zou de eerste keer zijn dat EU lidstaten een boete geeft voor het schenden van het Groei- en Stabiliteitspact.

Over een mogelijke opschorting van subsidies uit de Europese structuurfondsen heeft de Commissie nog geen uitspraak gedaan. De Commissie gaf aan daar op een later moment over te beslissen, na overleg met het Europese Parlement.

Voorzichtigheid

De Commissie toonde woensdag voorzichtigheid. Hoge boetes zouden de verbetering van de Spaanse en Portugese economie juist bemoeilijken en de werkgelegenheid en groei hard treffen. De Commissie stelde voor Portugal nog tot het eind van 2016 de tijd te geven om de begroting op orde te krijgen. Spanje moet uiterlijk in 2018 een begrotingstekort van onder de 3 procent hebben. Dit is in lijn met wat de lidstaten zelf al hadden voorgesteld. Beide landen moeten wel voor 15 oktober 2016 effectieve actie ondernemen om hun begrotingstekorten in te perken en daarover rapporteren.

Te weinig gedaan

Nadat de Europese ministers van Financiën eerder deze maand bevestigden dat Spanje en Portugal te weinig hadden gedaan om hun grote begrotingstekorten te verkleinen, moest de Commissie met een voorstel voor sancties komen. De twee lidstaten konden hun begrotingstekorten niet voor de deadline onder de 3 procent van het bruto binnenlands product (BBP), wat de richtlijn voor de Europese landen is, brengen. De deadline van Portugal was in 2015, die van Spanje in 2016, maar de Commissie voorziet voor dit jaar een tekort van 3,9 procent.

Op een te hoog begrotingstekort staat, volgens het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) een boete van 0,2 procent van het BBP. De boetes konden oplopen tot 2 miljard euro voor Spanje en 346 miljoen euro voor Portugal. Spanje en Portugal pleitten er echter voor dat ze geen boetes zouden krijgen en beloofden actie te ondernemen hun tekorten te verkleinen.

Boete van nul euro was mogelijkheid

Een boete van nul euro behoorde al tot de mogelijkheden. Hoewel de Raad van Ministers uiteindelijk groen licht gaf voor boetes, stonden niet alle Europese ministers positief tegenover de mogelijkheid de Commissie boetes laten voorschrijven.

De Franse, Italiaanse en Ierse ministers pleitten tijdens de bijeenkomst op 12 juli tegen de boetes. De Franse minister Michel Sapin zei dat het een slecht signaal zou zijn om te willen straffen om het straffen. De Slowaakse minister vond echter dat de betrouwbaarheid van de Unie in het geding komt als er geen boetes worden opgelegd: “Regels zijn regels.”