Brussel wil nu niet streng zijn en spaart Spanje en Portugal

Begrotingsregels

Vanwege de oplaaiende anti-EU-stemming kiest de Europese Commissie voor een „intelligente oplossing” voor Spanje en Portugal

Een vrouw doet inkopen bij een marktstal in het Spaanse Sevilla. Foto Marcelo del Pozo / Reuters

De Europese Commissie zal Spanje en Portugal op dit moment geen boetes opleggen omdat ze de Europese begrotingsregels overtreden. Wel moeten de landen hun financiën eind dit jaar (Spanje) en in 2017 (Portugal) op orde hebben. Het gaat om een zwaarwegend advies dat nog moet worden overgenomen door de Europese Raad.

Onder verwijzing naar de toenemende anti-Europese stemming in een aantal lidstaten, verklaarde commissaris Pierre Moscovici van Economische Zaken woensdagmiddag dat „dit niet het juiste moment is om straffen uit te delen”.

Europese lidstaten hebben zich verplicht om het tekort op hun begrotingen te beperken tot maximaal 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Hoewel een verschillende landen – waaronder Frankrijk – deze regel stelselmatig overtreedt, is het nog nooit tot strafmaatregelen gekomen. Ook Nederland heeft de norm niet altijd gehaald.

En ook nu komt er dus geen boete, hoewel Brussel onlangs nog waarschuwde dat de maat vol was. In Spanje was het begrotingstekort in 2015 5,1 procent, terwijl het land in aparte onderhandelingen met Brussel beloofd had het tekort niet boven de 4,2 procent te laten komen. Ook Portugal hield zich niet aan de afspraken en kwam in 2015 uit op 4,4 procent.

Begin juli leek het erop dat er miljoenenboetes – en in het geval van Spanje mogelijk zelfs miljardenboetes – zouden worden uitgedeeld en dat de landen gekort zouden worden op EU- subsidies.

Dat zou dus voor het eerst zijn sinds de lidstaten in 1997, vooruitlopend op de invoering van de euro, het Stabiliteits- en Groeipact sloten. Daarin ligt de norm van 3 procent vastgelegd. Ook werd afgesproken dat de staatsschuld niet boven de 60 procent van het bbp mag uitkomen.

Na de ferme taal tegenover Spanje en Portugal besloot de Commissie toch „het gezond verstand” te laten prevaleren, zo liet vice-voorzitter Valdis Dombrovskis weten. Ook commissaris Moscovici sprak van een „intelligente oplossing”: „Zelfs symbolische sancties zouden niet hebben kunnen repareren wat er in het verleden is misgegaan. En sancties zouden verkeerd kunnen worden opgevat door de bevolking die de afgelopen jaren al zoveel cruciale bezuinigingen hebben ondergaan”.

Spanje heeft toegezegd regionale uitgaven te beperken en 6 miljard euro extra vennootschapsbelasting te gaan heffen. Portugal heeft voor honderden miljoen aan overheidsuitgaven bevroren.