Bewijs dat je dit niet schilderde

Rechtszaak

Een Amerikaanse rechter zal beslissen of Peter Doig een werk wel of niet heeft geschilderd. De kunstenaar zelf ontkent.

Detail van het werk waarvan Peter Doig zegt dat hij het niet heeft geschilderd.

De Britse kunstenaar Lucian Freud heeft altijd beweerd het portret van een jonge man met zwarte das níét te hebben geschilderd. De eigenaar beweert van wel: het zou een jeugdwerk van Freud zijn. Eerder deze maand gaven kenners hem gelijk. De kunstenaar kan niet tegenstribbelen, die is in 2011 overleden.

Een soortgelijke zaak speelt komende maand voor een rechtbank in Chicago. Het verschil: de kunstenaar in kwestie, Peter Doig, leeft nog. Toch lijkt het ook hem niet te lukken het auteurschap van het werk te ontkennen. Het gaat om een woestijnlandschap met watertje, twee cactussen en drie dode bomen. Doig heeft het geschilderd, beweert de voormalig gevangenisbewaker Robert Fletcher. Die heeft het werk zelf van Doig gekocht, zegt hij, in 1976, voor 100 dollar. Doig was 16 jaar oud en zou als Peter Doige enige tijd hebben gezeten in de Canadese jeugdgevangenis waar Fletcher werkte.

Onzin, zegt Doig. Ja, hij gebruikte wel eens lsd, maar heeft daarvoor nooit moeten zitten in de bewuste gevangenis. Bovendien schilderde hij op zijn zestiende nog niet op doek, en al helemaal niet met acryl; heeft hij later ook nooit gedaan. Komt bij dat Doigs advocaat een Peter Doige heeft gevonden, met extra e, die wél in de bewuste gevangenis heeft gezeten. De man stierf in 2012. Toch is de rechter niet overtuigd. Kennelijk is hij onder de indruk van kenners die, vastgelegd in een rapport, een „typische vroege Doig” in het werk zien.

Fletcher, de eigenaar, zegt miljoenen mis te lopen door Doigs ontkenning. Dat kan kloppen: het werk van Doig is populair. In februari ging er nog een Doig voor 14.505.910 Britse pond van de hand, toen zo’n 17 miljoen euro. Fletcher eist een officiële bevestiging dat het om een Doig gaat. Vraag is wel wat dat uithaalt. Wie wil miljoenen betalen voor een werk waarvan de nog levende kunstenaar zegt: niet van mij? Daar heeft Fletcher rekening mee gehouden. Hij eist van Doig ook een schadevergoeding van 5 miljoen euro.