Het gejoel stopt pas als Michelle Obama het woord neemt

Reportage Democratische Conventie

Het moest een show van eenheid worden. Maar de eerste Democratische conventiedag liep uit op een verbaal gevecht tussen aanhangers van Bernie Sanders en fans van Hillary Clinton. Totdat Michelle Obama sprak.

Laura Sabransky noemt zichzelf een ‘krijger’. De Democratische gedelegeerde uit de staat Illinois is naar Philadelphia gekomen om te vechten voor haar held, Bernie Sanders. De kleine vrouw staat een meter of tien van het podium in het Wells Fargo Center. Iedere spreker op de Democratische Conventie die de naam ‘Hillary Clinton’ laat vallen, jouwt ze uit, net als een aanzienlijk deel van de aanwezigen. „Ik doe alles wat ik kan om deze reclamespot voor Hillary te verstoren”, zegt ze, tussen het boegeroep door. „Clinton en de partijelite hebben ons weggepest. Bernie Sanders had gelijk: het systeem is corrupt.”

De eerste conventiedag van de Democratische Partij is niet de show van eenheid die de partij zo graag wilde laten zien. De laatste paar dagen is er te veel gebeurd om de rust te bewaren. De onthullingen van WikiLeaks over de rol van de partijtop in de voorverkiezingen en het vertrek van voorzitter Debbie Wasserman Schultz hebben de woede van het Sanders-kamp opnieuw aangewakkerd.

Vrijdag lekte WikiLeaks een groot aantal interne e-mails uit de top van de partij. De mails tonen aan dat de partijtop vanaf het begin een duidelijke voorkeur had voor Clinton. Medewerkers dachten actief mee over manieren om Bernie Sanders dwars te zitten. De mails bevestigden het belangrijkste punt van Sanders’ campagne: het politieke systeem wordt gemanipuleerd.

Viltstiften

De eerste uren van de conventie gaan op in chaos. Een groot deel van de circa 1.900 Sanders-gedelegeerden scandeert luid de naam van de senator, en verstoort toespraken met leuzen tegen Clinton, of tegen vrijhandelsakkoord TPP. Er gaan viltstiften rond, waarmee pro-Hillary-borden worden herschreven. ‘I’m with her’ krijgt het woordje ‘not’ erbij. Buiten worden demonstraties tegen Clinton gehouden. Het is ‘Bernie or Bust’, zegt Laura Sabranksy. „Ze zeggen: ‘Wil je dan Donald Trump in het Witte Huis?’ Nou, als dat de prijs is om een corrupt systeem te ontmantelen: graag!”

Het luidruchtigst is de delegatie uit Californië, links van het podium. De 551 gedelegeerden zijn bijna precies verdeeld in een pro-Clinton- en een pro-Sanders-kamp. Chris Kantrowitz, pro-Sanders, probeert in een schreeuwpartij zijn buurman (pro-Clinton) te overtreffen. Beiden zijn na een uur schor. „Kijk, ze proberen te sussen”, zegt hij, wijzend op medewerkers van Clinton, die gedelegeerden verplaatsen en pro-Clinton-bordjes uitdelen. „Ze zetten Hillary-fans tussen Bernie-aanhangers in, zodat we minder luidruchtig worden. Dat is typisch weer zo’n propagandatruc waar we tegen in opstand komen.”

De hele dag gaat verder op aan pogingen om het Democratische kamp weer te lijmen. Maar het gaat moeizaam. Paul Simon zingt ‘Bridge over Troubled Water’. Komiek Sarah Silverman, Sanders-aanhanger, zegt: „Ik wil even zeggen tegen alle ‘Bernie or Bust’-mensen: jullie gedragen je belachelijk.” Die opmerking valt helemaal verkeerd in de zaal, waardoor het nog langer rumoerig blijft.

Het is uiteindelijk First Lady Michelle Obama die de avond redt. Ze houdt een emotioneel, persoonlijk betoog waarin ze krachtig voor Hillary Clinton pleit. Voor het eerst wordt een spreker niet weggejouwd.

De Obama’s en de Clintons hebben een bijna mythische rivaliteit, maar ze hebben elkaar nu op cruciale momenten geholpen. Bill Clinton hield de beste toespraak op de conventie van 2012, toen Barack Obama worstelde met een kritische achterban. Nu betalen de Obama’s die hulp terug. Dat Bernie Sanders als laatste spreker zelf ook nog hartstochtelijk voor Clinton pleit, is bijna een voetnoot.

Door de interventie van de First Lady kan de partijtop opgelucht ademhalen. Het Verhaal, zeggen ze, is nu goed, want alle nieuwszenders concentreren zich op de heldenrol van Michelle Obama. Maar dat is alleen maar de uiterlijke kant van het probleem. Clintons kandidatuur ligt moeilijk onder progressieve kiezers. Een groot deel van de aanhang van Bernie Sanders voelt zich niet thuis in de Democratische Partij, die zij zien als een machtsmachine die de belangen van de gevestigde orde dient: de banken, de politieke elite, grote bedrijven.

Coalitie staat op barsten

Het broeit al jaren in progressief Amerika, en de opkomst van Bernie Sanders is daar alleen maar een uiting van. Het Occupy Wall Street van 2016. Progressieve kiezers keren zich af van de politiek, want ze hebben door het tweepartijenstelsel maar weinig alternatieven. De traditioneel brede Democratische coalitie staat op barsten.

Ook de Sanders-aanhangers in de conventiezaal voelen nauwelijks meer loyaliteit. „De Democraten staan nu voor de Derde Weg”, zegt gedelegeerde Ariana Flores Gordon, Sanders-aanhanger. „Ze zijn voor vrijhandel, voor militaire interventies, en doen nauwelijks iets aan de groeiende ongelijkheid. Zij zijn de Republikeinen van vroeger geworden.”

Na afloop zegt ze dat ze de partij nog een laatste kans geeft. „Ik ga de komende dagen goed luisteren. Ik hoop dat Hillary een paar goede argumenten heeft.”