Eén gen houdt de rijpe tomaat toch stevig

Plantenveredeling

De tomaat die lang stevig blijft en toch goed rijp wordt bestond nog niet. Nu wel: één gerichte genetische verandering volstond.

Foto Getty Images

Hij bestaat: de rode tomaat die niet zacht wordt als hij twee weken op de fruitschaal ligt. Biotechnologen van de University of Nottingham en groenteveredelaar Syngenta hebben nu zo’n lang houdbare tomaat gemaakt door één tomatengen uit te schakelen. Maandag beschreven ze hun genetische truc in Nature Biotechnology.

De ideale tomaat smaakt goed als hij rijp is, maar is niet zacht. Het is een logistieke uitdaging om tomaten zo bij de consument te krijgen. Na honderden kilometers transport zijn rijpe tomaten snel beurs en onverkoopbaar.

Daarom liggen er al jaren houdbare tomaten in de winkel, met een ingekweekte mutatie in een ander gen die volledige rijping voorkomt. Deze lang houdbare tomaten hebben één belangrijk nadeel: ze worden nooit echt rood en ze smaken vlak. Hun ‘halve rijping’ danken ze aan het feit dat ze naast het gemuteerde gen ook nog een normale genvariant hebben. Tomaten met een twee van die gemuteerde genen blijven altijd groen.

De Britse biotechnologen hebben de houdbaarheid van tomaten vergroot zonder die complete rijping te verstoren. Dat deden ze door één rijpingsgen uit te schakelen. Het gaat om het gen dat tegen het eind van de rijping pectine afbreekt. Pectine is een vertakte suiker die plantencellen bij elkaar houdt. Door het gen uit te schakelen, zou er meer pectine moeten overblijven en zou de vrucht langer zijn stevigheid behouden.

De gemodificeerde tomaten blijven inderdaad langer vers. Na twee weken bij twintig graden zijn deze tomaten nog rond en sappig, terwijl onbehandelde tomaten al zacht en rimpelig zijn. In de gemodificeerde tomaten zit evenveel pectine als in onrijp fruit. Alleen de smaak is nog niet onderzocht.

De resultaten zijn goed, maar toch zullen de stevige tomaten die door de Britse onderzoekers in Nature Biotechnology zijn beschreven niet snel in de winkel liggen. De onderzoekers gebruikten een oud tomatenras. „Deze tomaat is genetisch gemodificeerd, en dat ligt gevoelig”, zegt Richard Visser, hoogleraar plantenveredeling aan de Wageningen Universiteit. „Bovendien is het nog maar de vraag of deze tomaat ook in teelt goed groeit. Het is vaker gebeurd dat veelbelovende labgewassen onder commerciële teeltomstandigen tegenvielen.”

Om de strenge Europese wetgeving rond genetisch gemodificeerde gewassen te omzeilen, hebben de onderzoekers het tomatengen ook alvast uitgeschakeld met de nieuwe techniek CRISPR-Cas. Aan die techniek komt geen DNA van virussen of bacteriën te pas, zoals bij conventionele genetische modificatie. Het Amerikaanse ministerie van landbouw besloot in april dat een met CRISPR-Cas gemodificeerde champignon niet onder de bestaande regelgeving van genetisch gemodificeerde organismen valt.