Dit is de échte kantoorjungle

Buiten werken Op mooie dagen lekker met je laptop de natuur in: klinkt goed. Maar wérkt het ook? Freelance journalist Gemma Venhuizen zocht het uit.

Foto Olivier Middendorp

Even baal ik dat er wifi is. Met mijn blote voeten in het gras, languit op mijn buik tussen de paardenbloemen en de zuring, is het verleidelijk een selfie op Facebook te posten. Met als onderschrift: ‘Mijn kantoor’. Maar ik ben hier niet voor mijn sociale mediaverslaving. Ik ben hier om te werken.

Mijn laptop heb ik strategisch opgesteld onder de luifel van de caravan – in de volle zon is het scherm niet goed leesbaar. Een mier kriebelt over mijn onderbeen in de richting van mijn knieholte; verderop hoor ik de bijen zoemen. Vergeet de kantoortuin. De enige echte werkjungle bevindt zich hier, op het 30 hectare grote landgoed Roggebotstaete, in Flevoland.

„Een landgoed in Flevoland”, mopperde ik toen ik vanochtend op mijn OV-fiets van station Kampen naar de IJssel toe fietste. „Vast een troosteloos bedrijventerrein.” In de verte zag ik regenwolken.

Waarom was ik niet gewoon thuisgebleven? Waarom had ik me laten overhalen door die freelancevriendin om in de zomer ook eens lekker buiten te werken? En dan niet in de achtertuin van mijn ouders, zoals ik soms doe. Ze had me een flyer overhandigd van de Kantoorkaravaan, Er stond een foto op van een hippe, deels met hout beklede caravan midden in een idyllisch dennenbos. De Kantoorkaravaan is in het voorjaar van 2015 opgericht, las ik op de website. „Met tot off-the-grid flexwerkruimte verbouwde caravans waarmee we het bos ingaan.”

Dat lag ver af van mijn dagelijkse werkroutine (thuis in nachthemd artikelen schrijven). Maar mijn vriendin had gelijk. Het was tijd dat ik mijn huis tijdens werkuren weer eens verliet.

En dus trapte ik vastberaden door, de regen tegemoet. De bui barstte net los op het moment dat ik Roggebotstaete opfietste – ik schuilde onder een paardenkastanje. Vanaf daar bekeek ik het landgoed. Een schaapskudde, biggetjes (Hongaarse wolvarkens, las ik op een informatiebord) en een vennetje omzoomd door boterbloemen. In de verte klonk een koekoek.

Op mijn weg naar mijn caravan passeerde ik een yurt en een houtvuur waarboven een echtpaar thee aan het zetten was. De vrouw wees me de weg naar de Kantoorkaravaan-caravans: „bij de zweethut linksaf.” Uiteindelijk vond ik het kampement: twee caravans en een picknicktafel naast een ven. Op slag vergat ik waarom ik nog binnen zou willen werken.

Toegegeven, ik ben weleens productiever geweest – in de uren dat ik hier in het gras lig heb ik alleen bovenstaande tekst geschreven. Maar ik voel me bijzonder ontspannen en voor het eerst sinds weken geniet ik weer eens echt van het schrijven.

Tegen theetijd komt een man met schouderlang haar en een houthakkersoverhemd het terrein op: initiatiefnemer Tom van de Beek (38). Naast hem loopt zijn hond. Wat dat betreft is buitenwerken een groot voordeel voor huisdierbezitters. Vijf caravans bezit de Kantoorkaravaan inmiddels in totaal, een zesde is in de maak.

Begin 2015 begon het initiatief op landgoed Welna op de Veluwe. Sindsdien hebben de caravans onder meer gestaan op een ‘Urban Campsite’ op IJburg bij Amsterdam en bij de voormalige metaalfabriek aan de rand van Utrecht. „We hebben veel boekingen van mensen die aan hun nog af te maken projecten willen werken”, zegt Van de Beek. „Vaak zeggen ze vooral productief te zijn gedurende de dagen nadat ze bij ons geweest zijn. Dan voelen ze zich opgeladen.”

herder

Groen = gezond?

Naar de relatie tussen groen, gezondheid en productiviteit zijn verschillende onderzoeken gedaan. Zo schreef de Groningse hoogleraar natuurbeleving Agnes van den Berg in 2001 met onderzoeker Magdalena van den Berg van het VU Medisch Centrum het essay Van buiten word je beter. Natuur, zo concluderen de onderzoekers, is een bron van rust en ontspanning en van geestelijke en lichamelijke weerbaarheid.

Zo genezen zieken sneller als ze kijken naar groene landschappen – zelfs als het alleen foto’s of filmpjes betreft! – en stressklachten houden minder lang aan als mensen de natuur ingaan.

Daarnaast kan groen ervoor zorgen dat je je werk beter doet. Een Australisch onderzoek uit 2015 laat zien dat studenten die 40 seconden naar een groen dak kijken daarna aanzienlijk geconcentreerder zijn.

Dat klinkt mooi, maar de Kantoorkaravaan ontstond vooral vanuit Van de Beeks interesse in duurzaamheid. „Ik wil dat mensen zich weer verbonden voelen met de natuur. Dan gaan ze zich vanzelf ook meer inzetten voor het behoud ervan.”

Daarnaast is het werken in het groen volgens hem inspirerender: „We besteden zo’n groot deel van ons leven achter ons bureau. Waarom zou je je tijd verdoen met werken in een betonnen gebouw in de stad? En dankzij internet zijn we digitale nomaden geworden: wij kunnen nu met onze laptops rondtrekken.”

Veel mensen die hier werken zijn zzp’er: freelancefotografen, wandelcoaches die met hun cliënt komen wandelen in het groen, start-ups die aan hun businessplan werken. Maar de Kantoorkaravaan is er niet alleen voor zelfstandigen. Bedrijven komen er om te vergaderen, ondernemers om hun zakenpartner te imponeren bij een belangrijke pitch. „Eerder deze week zaten er flexwerkers van KPN, en energiebedrijf Vandebron houdt hier brainstormsessies.” Niet geheel toevallig werken beide bedrijven met de Kantoorkaravaan samen: respectievelijk als ‘internetpartner’ en ‘energiepartner’.

stoel

Duur is het wel, die natuur

Hoe mooi het allemaal ook is, het blijft een stuk duurder dan een dagje schrijven in de tuin van mijn ouders: een werkplek is er vanaf 55 euro per persoon per dagdeel.

Het was duur om de caravans te verbouwen, zegt Van de Beek ter verklaring. Bovendien is de karavaan klein. Maar ook als je maar één huurder hebt, moet iemand klaarstaan om die persoon welkom te heten. „En van die 55 euro betalen we ook de schoonmaker.”

Natuurlijk, erkent Van de Beek, je kunt ook 2,50 euro voor een kop koffie betalen en de hele dag in een café zitten. „Maar hier betaal je ook voor de ervaring. Voor het gebruik van 4G-internet midden in de natuur.”

Hij begrijpt ook wel dat niet iedereen dat kan opbrengen. „Sommige zzp’ers hebben een uurtarief van 115 euro en kunnen het makkelijk betalen. Maar schrijvers bijvoorbeeld zijn vaak armlastiger. Daarom zijn we nu in gesprek met een uitgeverij die schrijfplekken bij ons wil afnemen.”

Uiteindelijk, zegt Van de Beek, is het de bedoeling dat het bedrijfsleven gaat betalen voor mensen met een minder gevulde beurs.

De Kantoorkaravaan reist nu rond, maar op den duur hoopt Van de Beek op een permanente plek, bijvoorbeeld hier op Roggebotstaete. Dan zouden er ook boomhutten komen voor mensen die willen blijven slapen. Daarvoor is alleen wel een verandering van het bestemmingsplan nodig, en het regelen daarvan kost tijd.

Toch wil Van de Beek ook blijven rondtrekken. Hij overweegt een oude Volkswagenbus om te bouwen tot een elektrische auto. „Dan kun je bankiers op de Zuidas inladen en ze midden in de natuur weer uitladen.”

’s Avonds bij thuiskomst voel ik me opgeladen. Zo relaxed ben ik zelden na een dag werken, en het groen zorgde zelfs voor wat nieuwe ideeën. Wel is mijn nek verbrand en ontdekte ik een teek in mijn navel. Maar dat zijn nu eenmaal de gevaren van de kantoorjungle.