Vreemd: Londen geeft leugens over Jemen toe

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt hier elke week de feiten van de hypes.

Mijn Turkije-column van vorige week is nog wel een tijdje houdbaar, ben ik bang, en daarom kan ik de oorlog in Jemen weer eens onder uw aandacht brengen. In het nieuwsklassement waarin Turkije en terrorisme (uit welke bron ook) om de eerste plaats wedijveren is Jemen helemaal weggezakt. Maar die oorlog gaat door, en Jemen is nu synoniem met humanitaire ramp.

Alle regeringen liegen; dat heet landsbelang en dat is het soms vast ook wel. Maar zelden geven ze dat toe, en daarom was de Britse erkenning van haar leugenachtigheid zo vreemd. Drie ministers bezwoeren de afgelopen maanden op vragen uit het Lagerhuis dat onderzoek had uitgewezen dat Saoedi-Arabië géén oorlogsmisdrijven had gepleegd in zijn oorlog tegen shi’itische Houthi-rebellen c.s. in Jemen. Maar vrijdag las ik in Britse kranten dat het ministerie van Buitenlandse Zaken bij nader inzien heeft vastgesteld dat er helemaal geen onderzoek was geweest en dat dus ook niet kon worden gezegd dat het oorlogsrecht was geschonden of niet. Het was niet de bedoeling geweest het parlement te misleiden, stond er ook bij.

Tja. Het is wel zo dat Groot-Brittannië zijn wapenverkopen aan Saoedi-Arabië moet staken als oorlogsmisdrijven worden vastgesteld. Sinds het luchtoffensief tegen de Houthi’s in maart 2015 begon hebben de Britten voor 2,8 miljard pond wapens geleverd aan de Saoediërs. Daaronder clusterbommen, en vliegtuigen. Volgens de VN zijn Jemenitische burgers en andere civiele doelen als ziekenhuizen en markten „wijd verspreid en systematisch” als mikpunt gekozen door de vliegtuigen van de Saoedische coalitie. Dat zijn oorlogsmisdrijven.

Saoedi-Arabië ziet achter iedere shi’iet een Iraniër, en de snelle machtsovername door de Houthi’s in 2014-2015 vanuit hun bolwerk in het noorden van Jemen opende angstvisioenen van een pro-Iraans regime in het buurland. De groeiende angst voor een Iraanse opmars in de regio (die althans wat betreft Jemen zéér wordt betwijfeld door niet-Saoedische experts) samen met het aantreden van een ongewoon daadkrachtig leiderschap in Riad leidde tot de oorlog. Westerse regeringen deden mee om te bewijzen dat ze ondanks het nucleaire akkoord met Teheran hun Saoedische vrienden niet in de steek lieten. En, denk ik dan, met wapenwinsten in het achterhoofd.

Is het Britse bericht opmaat naar stopzetting van de oorlogssteun? Gezien het post-Brexit nieuws over verslechtering van de economie, betwijfel ik het. Intussen begint ook Saoedi-Arabië de gevolgen van zijn daadkracht te ervaren in de vorm van een venijnig Houthi-tegenoffensief in zijn grensregio. Naast de wapenhandel zijn Al-Qaeda en andere terroristen de enige winnaars. Die maken van de oorlogschaos gebruik om hun vrijplaatsen uit te breiden. Zo heeft het Westen uiteindelijk zichzelf te pakken. Een kwestie van belangenpolitiek die averechts uitwerkt.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt hier elke week de feiten van de hypes