Toiletjuffrouw (75) zoekt nieuw werk

Greet van der Putten (75), gewezen toiletjuffrouw, is nog in pyjama als ze de voordeur opendoet. „Kijk nou”, zegt ze. „Jij was hier toch ook toen ik op staande voet ontslagen was?” Maandag 15 februari. Jumbo had La Place overgenomen en alle toiletjuffrouwen moesten weg. Maar Greet van der Putten liet zich niet ontmoedigen. Ze wilde diezelfde week nog naar Van der Valk in Breukelen gaan, kijken of ze daar werk kon krijgen.

„Is het gelukt?”, vraag ik.

„Wacht even”, zegt ze. „Eerst aankleden.”

Een hoekhuis in de wijk Ondiep, Utrecht, vol donker eikenhout en rood fluweel. Tot 1993 dreef ze hier een groentewinkel, met haar schoonmoeder. Toen ze op een zaterdag niet meer dan zestig gulden had gebeurd, ruimde ze de schappen leeg en hing een bord aan het raam: WEGENS RIJKDOM GESLOTEN. Ze kon het haar klanten niet kwalijk nemen dat ze niet meer kwamen. Een potje appelmoes bij de Aldi was goedkoper dan een struik boerenkool bij haar.

„Je had griep”, zeg ik als ze weer beneden is en koffie gaat zetten. „De dag na je ontslag had je griep.”

„Dat was nog maar het begin”, zegt ze. „Nooit een dag ziek geweest en ik zit nog niet thuis” – ze steekt een sigaret op – „of het is een en al ellende. Wat ik allemaal heb meegemaakt. Suiker? Ook geen melk?”

Eerst viel ze in de Kijkshop over een skateboard. Enkel gebroken, zes weken gips. Ondertussen kreeg ze zes keer een tia. In het ziekenhuis gleed ze uit op een gladde badkamervloer – „bijna mijn heup gebroken” – en daarna kreeg ze een geweldige uitbarsting van psoriasis. „Voor het eerst van mijn leven ben ik ermee naar de dokter gegaan. Zegt die: mevrouw, dat trillen van u, heeft u dat allang? O, zeg ik, dat is niks, gewoon nervositeit. Maar hij dacht er anders over en nou moet ik 16 augustus ook nog naar de neuroloog.”

„Je bent dus niet naar nieuw werk gaan zoeken”, zeg ik.

„Had ik het maar gedaan!”, zegt ze. „Dan was dit allemaal nooit gebeurd!”

De bel gaat, een man in een roze polo staat voor de deur. Hij komt haar drie dozen zelf gerolde sigaretten brengen. „Goedkoper dan echte sigaretten”, zegt ze als ze weer tegenover me zit. „En hij verdient er nog wat aan.” Met haar handen vol psoriasis kan ze geen shag draaien.

Ik vraag of ze somber is. Ze begrijpt niet waar ik het over heb. „Somber?”, zegt ze. „Daar los je je problemen niet mee op. Momenteel ben ik weer zo gezond als een vis en nou wou ik maar weer eens langsgaan bij La Place.” Ze zullen daar nu wel bij zinnen zijn gekomen, denkt ze. Zonder toiletjuffrouw wordt het een smeerboel en de vaste klanten, dat weet ze zeker, die missen haar.

Jannetje Koelewijn (j.koelewijn@nrc.nl) vervangt deze weken Jutta Chorus.