Stopt Bosz het dolen van Ajax in Europa?

Champions League Geen goede aanloop, tal van afwezigen. Toch moeten Ajax en Bosz zich meteen bewijzen.

De nieuwe Ajax-coach Peter Bosz instrueert zijn spelers tijdens een training in de aanloop naar de Champions League-voorronde tegen het Griekse PAOK Saloniki.Foto Koen van WEEL/ANP ©

Uitdrukking geven aan chagrijn is prima besteed aan Davy Klaassen, met altijd die rode teint in het gezicht die recente inspanning doet vermoeden, of opgekropte woede. Als aanvoerder van Ajax is hij hondstrouw in het nakomen van mediaverplichtingen, maar in tijden van catastrofale mislukkingen is dat voor niemand een genoegen. Van hem dan geen volzinnen of doorwrochte analyses. Hooguit: „We drukten wel door, maar we drukten niet af.”

Dat zei hij die 8 mei in Doetinchem, na de kampioenswedstrijd tegen De Graafschap die geen kampioenswedstrijd werd maar uitdraaide op het zwaarste moment uit Klaassens loopbaan. Waar Frank de Boers vijfde titel zonder al te veel moeite veiliggesteld had moeten worden, werd met een vruchteloze tweede helft en een 1-1-gelijkspel het kampioenschap aan PSV verspeeld. Precies de reden dat Ajax hier in de Amsterdam Arena deze dinsdagavond, in de voorronde van de Champions League tegen PAOK Saloniki, alweer moet aantreden. Zonder De Boer, die ontslag nam, maar met nieuwe coach Peter Bosz. Interessant, op zijn minst.

Klaassen werd maandag tijdens de persconferentie voorafgaand aan die wedstrijd maar weer eens gevraagd naar dat andere echec van vorig seizoen: de voorronde van de Champions League tegen Rapid Wien. Een 2-0-voorsprong weggeven in Wenen, daarna thuis met 3-2 onderuit. Alsof hij het verdrongen heeft – „het is alweer heel wat wedstrijden geleden” – zoveel moeite kostte het hem te graven in zijn geheugen. „Het begon goed, weet ik nog. Moeilijk om aan te geven hoe we er nu voorstaan ten opzichte van toen. Ik weet wel dat we er nu veel vertrouwen in hebben en zin hebben voor het ‘echie’ te spelen.”

Maar Klaassens vertrouwen is op weinig gestoeld, of het moet de aardige eerste helft zijn in de laatste vriendschappelijke wedstrijd tegen Olympique Marseille (2-2). Voor het overige zijn de voortekenen als volgt: een tamelijk armlastige voorbereiding, qua oefenwedstrijden dan, en een absentielijst die niet hoort bij een frisse seizoensstart. Tegen PAOK moet Ajax het doen zonder spits Arek Milik (net terug van vakantie na zijn EK met Polen), middenvelders Nemanja Gudelj (geschorst) en Riechedly Bazoer (blessure).

Bosz zoekt houvast, maar het middenveld van Ajax is als altijd de meest ongrijpbare linie. Kwaliteit te over, maar in de juiste samenstelling toont men zich meester. „Ik zoek altijd naar balans in mijn elftal, en balans is in grote mate afhankelijk van je middenveld. We worden nu beperkt door de afwezigen. Hoe ik het middenveld ga wegzetten, daar denk ik nog over na.” Dat Klaassen ‘zekerheidje’ is, spreekt voor zich, maar verder?

Openlijk sprak Bosz zijn twijfel uit of er in zijn selectie wel een echte ‘nummer zes’ zit, een controleur die zoveel defensief werk verzet dat de twee andere middenvelders ten aanval kunnen trekken. Dat is wat wijlen Johan Cruijff graag zag, maar waar De Boer tegen zondigde in zijn laatste Ajax-seizoen. Toen speelde Klaassen geregeld als enige aanvallende middenvelder. Bosz sprak zich niet uit over hoe hij het middenveld precies voor zich ziet dit seizoen. Na vijfenhalf jaar De Boers circulatievoetbal wil Bosz meer flair, meer pressie naar voren. Druk zetten, de tegenstander bij balverlies meedogenloos bij de keel grijpen in collectieve krachtsinspanningen van vijf seconden. Daarna pas weer posities innemen.

Inzakken zal het niet worden. Zelfs niet, sprak hij, als hij dinsdagavond in de Arena op 2-0 voor komt en een ‘uitgoal’ van PAOK het laatste is wat je kunt gebruiken. „Je moet altijd doen waar je op getraind hebt, niet terugvallen op iets waar je niet bekend mee bent. Tuurlijk bouw ik zekerheden in, dat doe je altijd, maar dat is wat anders dan jullie bedoelen met zekerheden. We gaan niet achteruitlopen.”

Bij winst over twee duels is er in ieder geval de doortocht naar de playoffs en plaatsing voor de Europa League, wat Ajax minimaal 5,4 miljoen euro oplevert. Pas bij doortocht naar de groepsfase – waarvoor eerst met een aanzienlijk zwaardere tegenstander moet worden afgerekend – wacht minimaal 14 miljoen euro aan Champions League-gelden.

Dat dus staat op het spel. Het tikkertje spelen in de warming-up maandag tijdens de laatste training bracht hilariteit die niet helemaal recht deed aan de belangen die er voor Ajax, voor het Nederlands voetbal en nieuwbakken Ajax-trainer Bosz spelen. ‘Rapid Wien’ betekende een voorzichtig begin van het einde aan het tijdperk De Boer. De vraag of Ajax onder Bosz breekt met het dolende bestaan in Europees verband, krijgt tegen PAOK in twee wedstrijden een vrij zwaarwegend antwoord.