Slapen op de bank bij een wildvreemde in München

Reportage #OffeneTüre

Twitter was een bron van veel onjuiste informatie over de schietpartij in München. Maar het was ook een uitkomst voor wie was gestrand.

Bij de schietpartij in München vielen negen dodelijke slachtoffers. Om hen werd gerouwd bij het Olympia Einkaufszentrum (onder), maar ook in Kosovo (boven), waar drie slachtoffers vandaan kwamen. Foto’s Visar Kryeziu/AP, Jens Meyer/AP
München

Hij was vrijdagavond best bang, toen hij hoorde dat er vlak bij hem in de buurt in München een schietpartij aan de gang was, vertelt Florian Becker. „De daders zouden nog vrij rondlopen, dacht de politie. Ik wist niet goed of ik wel iemand wilde binnenlaten.” Hij aarzelde dan ook voor hij besloot zijn huis open te stellen voor wildvreemden die waren gestrand omdat het openbaar vervoer was platgelegd. „Maar ik dacht: het is beter om te helpen dan om weg te kruipen”, zo licht hij toe via Twitter.

Op Twitter ontstond vrijdagavond het initiatief #OffeneTüre (‘Open deuren’): Becker en vele Münchenaren – particulieren, maar ook gemeente, kerken en moskeeën – boden onderdak aan. Gestrande mensen maakten daar graag gebruik van.

Bondskanselier Angela Merkel sprak zaterdag haar „bijzondere dank” uit aan de Münchenaren die niet in paniek raakten en „vreemden hun woningen aanboden”. „In deze vrijheid en medemenselijkheid ligt onze grootste kracht”, zei ze

Inmiddels hernam het leven in de stad zaterdag alweer zijn normale gang. In het centrum drentelden toeristen en winkelend publiek schijnbaar ontspannen over straat. Terrassen waren vol. Alleen de viering van het bierfeest ‘500 jaar Reinheitsgebot’ werd afgeblazen. En het Olympia Einkaufszentrum en het McDonald’s-restaurant ertegenover, waar de 18-jarige dader de dag ervoor negen mensen doodschoot, waren nog afgezet. De straat werd een verzamelplaats voor rouwenden, belangstellenden en pers. Er werden bloemen gelegd, waxinelichtjes geplaatst, hoogwaardigheidsbekleders betuigden er hun respect.

Angstige en korte nacht

Veel mensen in München beleefden vrijdag een angstige en korte nacht – onzeker over het gevaar, en onzeker hoe ze thuis konden komen of waar ze onderdak konden vinden zolang taxi’s, metro en bussen niet reden. Bij Becker meldde zich één belangstellende, die uiteindelijk niet kwam omdat hij een adres dichterbij vond. Maar voor Özge Kilimci was de ‘opendeuractie’ een uitkomst, vertelt ze per telefoon. De Turkse studente zat met haar vriend te eten in een restaurant, toen ze opeens allemaal politieauto’s voorbij zag razen en van vrienden hoorde over een klopjacht op terroristen.

„Eerst hebben we in het restaurant afgewacht. Toen hebben we het erop gewaagd en zijn we een stukje gaan lopen, maar de sfeer was angstig en al snel zijn we weer een café in gegaan. Toen dat om twaalf uur dichtging, ben ik gaan twitteren met #OffeneTüre, want ik wist niet waar we heen moesten.” Het leverde veel reacties op, waaronder van een vriend, bij wie ze tot twee uur hebben gewacht, tot het veilig leek om naar huis te gaan. Voor Kilimci was het overigens geen nieuw fenomeen, dat mensen wildvreemden onderdak aanbieden. „We hebben daar in Istanbul ook van kunnen profiteren, bij de demonstraties rond het Gezipark.”

Iedereen keek op zijn telefoon

Een onverwachte overnachting bij vreemden beleefde Menno Lievers, medewerker van de boekenredactie van NRC. Hij zat met zijn dochter op een terras, toen er plots honderden mensen voorbij kwamen rennen. „We moesten naar binnen op last van de politie”, vertelt hij telefonisch, omdat men toen nog dacht dat ook in het centrum werd geschoten. „Iedereen keek steeds op zijn telefoon. Er werd ontzettend veel onjuiste informatie verspreid, vooral via Twitter.”

„Na een paar uur kregen we dekens waarmee we in het trappenhuis konden overnachten. Toen bood een bovenbuurman aan dat we bij hem op de bank konden slapen. Vanochtend zijn we naar ons hotel gelopen, op zo’n drie kilometer afstand.”