Het is gedaan met de rust op de Democratische Conventie

Reportage Voorverkiezingen

Bij de Republikeinen was het een chaos. Doen de Democraten het beter?

Hillary Clinton en haar running mate, senator Tim Kaine, afgelopen zaterdag in Miami, Florida. Foto Gaston de Cardenas/AFP
Philadelphia

Met de benoeming van senator Tim Kaine tot running mate, vlak voor het begin van de Democratische Conventie in Philadelphia, wilde Hillary Clinton uitstralen dat haar partij saai en degelijk de verkiezingen ingaat. Zij en Kaine zijn consensus-kandidaten. De ideologen zitten elders, bij de Republikeinse Partij, wil ze duidelijk maken. De Democratische Partij van Clinton bestaat uit, zoals zij het zei, ‘bruggenbouwers’ en ‘probleemoplossers’. Types als Kaine.

Maar op zondag, twee dagen na haar aankondiging, is van die rust weinig meer te merken in Philadelphia. Het belooft een turbulente conventieweek te worden. Partijvoorzitter Debbie Wasserman Schultz maakte zondag bekend dat ze na de conventie zal aftreden. Uiterst pijnlijke WikiLeaks-onthullingen hebben haar aanblijven onmogelijk gemaakt.

In de straten demonstreren honderden aanhangers van senator Bernie Sanders, die de voorverkiezingen van Clinton verloor. Ze zeggen dat de partij hun favoriet de overwinning heeft bestolen.

Afgelopen vrijdag lekten tienduizenden e-mails tussen topfunctionarissen binnen de partij uit. De partij moet neutraal zijn bij de verkiezing van een presidentskandidaat. Uit de mails blijkt keer op keer dat de top van de partij in Clinton de favoriet zag, en actief meedacht met plannen om Sanders’ campagne dwars te zitten.

In één mail wordt de strategie besproken om het geloof van Sanders in de campagne te betrekken. Sanders is Joods-atheïstisch, en dat zou slecht scoren in het conservatieve zuiden. In veel andere mails wordt denigrerend over Sanders gesproken.

Het lekken van deze mails, vlak voor de conventie, bevestigt wat Sanders al zijn hele campagne zegt: er was vanaf het begin maar één kandidaat voor de partijtop. Hij moest een oneerlijk gevecht leveren in een ‘gemanipuleerd systeem’.

Bernie Sanders spreekt maandag. En het is de vraag hoe het staat met zijn loyaliteit aan een partij die hem slecht behandeld heeft. Sanders zei eerder op de dag in een tv-interview dat Wasserman Schultz naar aanleiding van de onthullingen moest aftreden. Hij zei erbij dat hij de nominatie van Hillary Clinton niet zou uitdagen.

Een week lang keken Democraten met leedvermaak naar de chaos bij de Republikeinse Conventie. De partij prees zich gelukkig met een relatief rustige periode na een lange voorverkiezing. Maar van die rust is niets meer over. Aanhangers van Bernie Sanders zullen de komende week veel in Philadelphia te zien zijn, en er zijn nu al meer demonstranten op straat dan vorige week in Cleveland.

De Democratische Partij maakt een ideeënstrijd door, die ook na de verkiezing van Hillary Clinton niet gaat liggen. De populariteit van de ‘democratisch socialistische’ senator Bernie Sanders toonde aan dat een grote groep kiezers wil dat de partij niet langer het midden opzoekt, waar de macht ligt. Het moet weer over progressieve ideeën gaan. De Derde Weg-politiek, die aan de top al sinds het presidentschap van Bill Clinton (1993-2001) dominant is, en doorgezet wordt met Hillary Clinton, stuit op steeds meer verzet.

Running mate Tim Kaine geldt, net als Clinton, als een man van het midden. De benoeming van de 58-jarige senator en oud-gouverneur uit Virginia was niet bepaald een verrassing, maar leidde wel tot wat teleurstelling aan de linkerflank van de partij. Er was stille hoop op een kandidaat voor het vicepresidentschap die de partijvleugel bereikt die weinig enthousiast is over Clinton. Maar Clinton doet niet aan getuigenispolitiek. Ze koos voor een loyale pragmaticus, die ze al lang kent en vertrouwt.

Tim Kaine is in veel opzichten een man van het midden: inhoudelijk, maar ook persoonlijk. De katholiek uit het midden-westen staat bekend om zijn gelijkmatigheid. Zelfs voor zijn grootste vijanden is hij hoffelijk. Republikeinen gaven dit weekend toe dat er nauwelijks een aardiger politicus op Capitol Hill is dan hij. Kaine gelooft in het compromis als kenmerk van volwassen politiek.

Met Tim Kaine doet Clinton geen handreiking aan die groeiende groep kritische Democraten. Kaine gelooft sterk in vrijhandel, en hij was in het verleden sceptisch over extra controle op banken. Dat ligt gevoelig in de partij.

Op andere onderwerpen is Kaine overigens progressiever. Hij is tegen de doodstraf, al liet hij die straf als gouverneur wel uitvoeren, en voor strengere regels voor vuurwapenbezit. Kaine moet als running mate twee dingen tegelijk doen: hij moet de Afro-Amerikaanse en latino-gemeenschap bereiken, omdat Hillary Clinton die twee groepen cruciaal acht voor de ‘brede coalitie’ die ze wil bouwen. Maar hij moet ook duidelijk maken dat de boodschap van de partij deze verkiezingen ‘rust’ zal zijn. Na acht jaar Barack Obama in het Witte Huis – die een populariteit boven de 50 procent heeft – draait alles om continuïteit. Clinton wil de Obama-kiezers van 2012 erven, dan heeft ze de verkiezingen al gewonnen.

De Democraten zullen op die manier ook het duidelijkst een tegenstelling met Donald Trump kunnen laten zien. De Republikeinse Conventie was een wilde show, die draaide om woede over Amerika, Hillary-haat en diepe interne tegenstellingen. De Democratische Conventie moet een baken van pragmatisme worden.

Daarom staat Clinton niet met de populaire senator Elizabeth Warren aan haar zijde, een icoon van links, maar met een gemoedelijke, tikje saaie Mr. Nice Guy. „Ik ben saai”, erkende Kaine onlangs zelf. „Maar saaie mensen zijn de snelst groeiende demografische groep.”