Gaan de lonen dan nu omhoog?

Loonkostenstijging

Lage loonkosten? Dan kunnen de lonen mooi omhoog, zeggen de vakbonden.

Luchthavenmedewerkers op Schiphol in actie voor meer loon. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Als het geen vakantietijd zou zijn, zou het nieuws vermoedelijk voor meer merkbare blijdschap hebben gezorgd bij werkgeversorganisatie VNO-NCW. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) presenteerde namelijk de jaarlijkse cijfers over de loonkostenontwikkeling en die pakken voor werkgevers uitstekend uit.

Vorig jaar stegen de loonkosten – het bedrag dat werkgevers per gewerkt uur kwijt zijn aan hun personeel– met 0,6 procent. Het is de laagste stijging sinds 1996. De afgelopen 20 jaar was de gemiddelde stijging 2,6 procent.

De cijfers zijn munitie voor het uitdijend kamp dat pleit voor hogere lonen. President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank pleitte er dit voorjaar voor loonmatiging los te laten en hij spoorde werkgevers aan om de lonen harder te laten stijgen dan de inflatie.

Hogere nettolonen zouden volgens Knot goed zijn om de economie aan te jagen. En werkgevers zouden dat extra geld best kunnen missen omdat hun winsten voldoende zijn gestegen. Knot kreeg bijval van onder anderen hoogleraar Coen Teulings (oud-directeur van het Centraal Planbureau).

Niks gunnen

Vakbonden pleitten maandag meteen voor loonsverhogingen en legden daarbij de link met de eerdere pleidooien van Knot en anderen.

„Door hun werknemers niks te gunnen, ondergraven de werkgevers de koopkracht en daarmee het economisch herstel”, zei FNV-vicevoorzitter Ruud Kuin op de website van vakcentrale FNV. En CNV-voorzitter Maurice Limmen schrijft op de eigen site: „Ook hier blijkt weer uit dat het niet zo gek is dat werknemers een keer zeggen: jongens, mogen we zo langzamerhand eens wat meer van de poet?”

Zowel FNV als CNV benadrukt in de reacties dat de beperkte stijging het gevolg is van negatieve ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, zoals illegaal uitzendwerk, concurrentie van zzp’ers die onverzekerd werken en de inzet van flexkrachten.

Het CBS zoekt de oorzaak elders. Volgens de instelling is de stijging van de loonkosten vooral beperkt doordat werkgevers minder kwijt zijn aan pensioenpremies als gevolg van nieuwe wetgeving. Per 2015 is de belastingvrije pensioenopbouw verlaagd van maximaal 2,25 naar 1,87 procent van het inkomen. Ook is het niet meer toegestaan om pensioen op te bouwen over het inkomen boven 100.000 euro.