Wildvreemden op de bank tijdens schietpartij

München Na de schietpartij werd in München het openbaar vervoer stilgelegd. Inwoners stelden hun huizen beschikbaar aan gestrande mensen.

Foto AP Photo/Kerstin Joensson

Hij was vrijdagavond best bang toen hij hoorde dat er vlak bij hem in de buurt in München een schietpartij aan de gang was, vertelt Florian Becker. “De daders zouden nog vrij rondlopen, dacht de politie toen nog. Ik wist niet goed of ik wel iemand wilde binnenlaten.”

Hij aarzelde dan ook “relatief lang” voor hij besloot zijn huis open te stellen voor wildvreemde stadgenoten die gestrand waren omdat het openbaar vervoer in München in verband met de aanslag volledig was platgelegd. “Maar ik dacht”, licht hij toe in een gesprek via Twitter, “het is beter om te helpen dan om weg te kruipen. Ik ben blij dat de angst niet gewonnen heeft.”

Op Twitter ontstond vrijdagavond een initiatief, met de hashtag #OffeneTüre (open deuren), om gestrande mensen in de verschillende delen van de stad onderdak aan te bieden. Becker en vele Münchenaren – particulieren, maar ook de gemeente, kerken en moskeeën - boden mensen onderdak aan. Anderen maakten daar graag gebruik van.

Bondskanselier Merkel sprak zaterdag in haar verklaring over de schietpartij haar “bijzondere dank” uit aan de mensen in München die niet in paniek raakten maar gelaten bleven en “vreemden hun woningen aanboden”. “In deze vrijheid en medemenselijkheid ligt onze grootste kracht”, aldus Merkel.

Inmiddels heeft het dagelijks leven in vrijwel de hele stad zaterdag zijn normale gang weer hernomen. In het centrum drentelen toeristen en winkelend publiek schijnbaar ontspannen over straat. Alleen een groot gebied rond het Olympia Einkaufszentrum (OEZ), waar de 18-jarige dader gisteren negen mensen en zichzelf doodschoot, was rond het middaguur nog afgezet en niet toegankelijk voor publiek.

Maar veel mensen in München hebben een angstige en korte nacht meegemaakt – onzeker over het gevaar dat dreigde, en onzeker hoe ze weer thuis konden komen of waar ze onderdak konden vinden zolang taxi’s, metro en bussen niet reden.

Bij Becker meldde zich één belangstellende, die uiteindelijk niet kwam omdat hij een ander adres dichterbij vond. Maar voor de Turkse studente Özge Kilimci was de ‘opendeur-actie’ een uitkomst op een benard moment, vertelt ze per telefoon. Ze zat met haar vriend te eten in een restaurant in de binnenstad, toen ze opeens allemaal politieauto’s voorbij zag razen en van vrienden hoorde dat er in de buurt een klopjacht op terroristen aan de gang was.

“Eerst hebben we in het restaurant afgewacht. Toen hebben we het erop gewaagd en zijn we een stukje gaan lopen, maar de sfeer was angstig en al snel zijn we weer bij een café naar binnengegaan. Toen dat om twaalf uur dicht ging, ben ik gaan twitteren met #OffeneTüre, want ik wist niet waar we heen moesten.” Het leverde veel reacties op, uiteindelijk ook één van een vriend, waar ze tot twee uur ’s nachts zijn gebleven tot het veilig leek om naar huis te gaan.

Voor Kilimci was het overigens geen nieuw fenomeen, dat mensen wildvreemden onderdak aanbieden. “We hebben daar in Istanbul ook van kunnen profiteren tijdens de demonstraties rond het Gezi-park”.

De hele stad lag plat

Een onverwachte overnachting bij vreemden beleefde Menno Lievers, medewerker van de boekenredactie van NRC. Hij zat met zijn dochter te eten op een terras in de binnenstad, toen er opeens honderden mensen in paniek voorbij kwamen rennen.

“We werden naar binnen geroepen op last van de politie”, vertelt hij per telefoon, omdat men toen nog dacht dat er ook in het centrum werd geschoten. “We hebben daar met de andere gasten een paar uur binnen gezeten, terwijl iedereen voortdurend op zijn telefoon keek. Er werd ontzettend veel onjuiste informatie verspreid, vooral via Twitter.

“De hele stad lag plat, en uiteindelijk kregen we dekens waarmee we in het trappenhuis konden overnachten. Maar een bovenbuurman bood aan dat we wel bij hem op de bank konden slapen. Vanochtend zijn we toen weer naar ons hotel gelopen, op zo’n drie kilometer afstand.”