Kwam de economische rampspoed na de Brexit?

Brexit Een maand geleden stemden Britten voor een Brexit. Het IMF, de Engelse centrale bank en vele anderen voorspelden van tevoren economische hel en verdoemenis. Is die er gekomen?

Foto Reuters / Brendan McDermid

Een Brexit zou voor zo veel paniek zorgen dat de aandelenmarkten zouden instorten, zo waarschuwde het Internationaal Monetair Fonds (IMF) vooraf. Een enorm risico voor de financiële stabiliteit van het land, noemde gouverneur Mark Carney van de Bank of England het.

In aanloop naar het referendum waren er talloze vergelijkbare waarschuwingen. Maar de bevolking van het Verenigd Koninkrijk had er geen boodschap aan. Die stemde vorige maand met 52 procent voor het verlaten van de Europese Unie.

Het duurde na bekendmaking van de uitslag maar enkele uren voordat de horrorscenario’s van Carney en co. zich begonnen te voltrekken. Terwijl David Cameron vrijdagochtend 24 juni voor de deur van Downing Street 10 zijn aftreden bekendmaakte, kleurden de wereldwijde aandelenbeurzen bloedrood.

De belangrijkste Engelse beursgraadmeter FTSE 100 verloor die vrijdag binnen enkele minuten 8 procent aan waarde. Wereldwijd zou er die dag volgens databedrijf S&P Global 2.000 miljard dollar aan beurswaarde verdampen, meer dan bij de val van Lehman Brothers.

Er was een weekend om op adem te komen, maar dat richtte weinig uit. Maandag daalden de beurzen en de Britse pond deed vrolijk mee en bereikte het laagste punt in 31 jaar.

Een maand later

Hoe anders is het beeld een maand later. De pond staat nog relatief laag, maar de belangrijkste wereldwijde beurzen hebben de Brexitverliezen alweer ingelopen. De FTSE 100 sloot vrijdag zelfs ruim 6 procent hoger dan voor de Brexit, op zo ongeveer het hoogste punt in een jaar tijd.

De streng waarschuwende Bank of England constateerde afgelopen woensdag in een maandelijks onderzoek naar het ondernemingsklimaat dat de economie toch niet is ingestort. Een meerderheid van de 700 ondervraagde Britse bedrijven is niet van plan om investeringen terug te schroeven. „Er is geen duidelijk bewijs is dat de economische activiteit scherp afneemt”.

Het IMF paste dinsdag haar voorspellingen voor de wereldeconomie aan en stelde de groei voor de eurozone dit jaar met 0,1 procent naar boven bij. De groei van de Britse economie komt dit jaar uit op 1,7 procent. Iets lager dan het IMF eerder voorspelde, maar hoger dan de groei in Frankrijk, Duitsland en het gemiddelde van de eurozone.

Mario Draghi, de afgemeten sprekende president van de Europese Centrale Bank (ECB), zei vorige week donderdag dat krimpvoorspellingen vooralsnog met „een korreltje zout” genomen moeten worden. Er is nog onvoldoende data om het effect in te schatten.

Blij met de Brexit is Draghi niet, maar hij zei ook dat de financiële markten „met veerkracht” op de Brexit hadden gereageerd en dat hij geen „ontwrichting” op de financiële markten ziet.

De Brexit landt dus minder hard dan werd verwacht. Een teken dat de Brexit niet zo hard is aangekomen is dat de Engelse centrale bank de rente niet heeft verlaagd en geen andere maatregelen heeft genomen om de economie aan te jagen, zegt Rob Deneke van vermogensbeheerder Comgest. „Ze hebben gezegd: we kunnen het maar we doén het nog niet. Dat zegt wel wat, want ze vonden het dus nog niet nodig.”

Een tikkeltje apocalyptisch

Deneke zegt dat de Bank of England en ECB ervoor hebben gezorgd dat de beurzen snel weer zijn gestegen door te benadrukken dat ze bereid zijn om de rente te verlagen en geld bij te drukken. „Dat betekent dat het rendement op obligaties laag blijft en beleggers dat elders, in aandelen, gaan zoeken. Dat zie je op de beurzen.”

Hoofdeconoom Nick Kounis van ABN Amro, die het taalgebruik voor de Brexit „een tikkeltje apocalyptisch” noemt, is tevreden over het feit dat het Verenigd Koninkrijk met Theresa May sneller dan verwacht weer een geloofwaardige leider heeft. „Iemand als Boris Johnson had de problemen erger gemaakt.”

Maar positief over de Brezit is de econoom absoluut niet. Hij ziet „zorgwekkende signalen” zoals een afname van het consumentenvertrouwen en zegt dat hij nog steeds verwacht dat het Verenigd Koninkrijk een recessie (twee kwartalen afnemende economische groei) tegemoet gaat.

Volgens Kounis hangt veel af van hoe de Brexit vorm krijgt. De Britten willen het liefste de vrije handel in stand houden zonder het vrije verkeer van personen met Europa. „Economisch gezien is een snelle deal die alle vrije handel op zijn plek houdt het beste. Maar dat zullen de Europeanen nooit accepteren. Zij moeten het de Britten moeilijk maken zodat de Brexit geen navolging krijgt.”