Uit angst voor ontslag bevallen op de wc

Sports Direct De Britse winkelketen Sports Direct behandelt haar werknemers als oud vuil, blijkt uit een rapport van een Britse lagerhuiscommissie.

Een voetganger loopt langs een Sports Direct-filiaal in Liverpool. Foto Phil Noble / Reuters

Werkomstandigheden die meer lijken op die „van een Victoriaans werkhuis dan van een moderne, fatsoenlijke winkel”. Het verslag over Sports Direct, de grootste sportkledingketen van het Verenigd Koninkrijk, door een Lagerhuiscommissie is vernietigend.

De keten is met 450 winkels in vrijwel alle Britse steden te vinden en heeft een jaaromzet van 3,3 miljard. Volgens het verslag onderbetaalt het zijn werknemers en heeft de directie „onredelijke en buitensporige macht [hen] naar willekeur te disciplineren of te ontslaan. De manier waarop het bedrijf opereert, betekent dat werknemers „producten zijn in plaats van mensen”.

De Lagerhuiscommissie begon haar onderzoek na reportages van onder meer de BBC en The Guardian, en klachten van vakbond Unite. The Guardian ging undercover bij het pakhuis van Sports Direct in Shirebrook, ten zuiden van Sheffield. Het is een van de grootste van Europa, en er werken zo’n 3.500 werknemers, van wie de meesten een nulurencontract hebben.

Ze worden dagelijks onderworpen aan een uitgebreide visitatie, en moeten zich soms tot op het ondergoed uitkleden om te bewijzen dat ze niets stelen. Die inspectie duurt een kwartier, en de werknemers krijgen dan niet doorbetaald. Bij klagen, iets te lang op de wc zitten, kletsen, vrij vragen of ziekmelden, krijgen ze een punt. Bij zes punten volgt ontslag.

De werknemers zijn daardoor zo bang, dat ze blijven doorwerken – letterlijk tot ze erbij neervallen. De BBC ontdekte dat in een jaar er 76 ambulances naar het pakhuis waren geroepen, waarvan 36 voor „levensbedreigende” klachten als beroertes. Vakbond Unite vertelde de Lagerhuiscommissie dat een werkneemster op de wc was bevallen, omdat ze bang was dat ze haar baan zou verliezen als ze zich ziek meldde. Maar veel kunnen vakbonden niet doen, de meeste werknemers worden via uitzendbureaus ingehuurd en worden niet door een vakbond vertegenwoordigd.

Aandelenkoers gedaald

De voorzitter van de Lagerhuiscommissie, Iain Wright, noemde dat vrijdag in The Guardian zorgelijk, ook omdat het gebruik van uitzendkrachten en nulurencontracten steeds wijdverspreider raakt. „De belangrijke en gezonde band tussen een bedrijf en zijn werknemers breekt daardoor.”

Wright noemt het „ongelooflijk” dat directeur Mike Ashley, die 55 procent van de aandelen van Sports Direct bezit, „zich niet bewust was van deze afschuwelijke praktijken”. Ashley, met door The Sunday Times geschat vermogen van 3,5 miljard pond, is een van de rijkste Britten.

Inmiddels zou Sports Direct zijn werknemers „een beetje meer” dan het minimumloon betalen. Een woordvoerder zei vrijdag het rapport van de Lagerhuiscommissie zorgvuldig te zullen bestuderen. „Het is ons beleid al onze mensen waardig en met respect te behandelen”, zei hij tegen Britse media.

De aandelenkoers van Sports Direct is dusdanig gedaald, dat het niet meer in de FTSE-100 staat van leidende Britse bedrijven. Dit jaar moest het bedrijf drie keer een winstwaarschuwing uitgeven.