Tintori wil Venezuela redden

Reportage Venezuela

Chronische voedsel- en medicijnenschaarste teistert het land. De populaire Lilian Tintori voert namens haar man, de opgesloten oppositieleider Leopoldo López, een politieke strijd tegen president Maduro.

Lilian Tintori, de vrouw van de Venezolaanse politieke gevangene Leopoldo López, komt aan bij een hoorzitting, deze maand in Caracas. Foto Federico Parra/AFP
Door onze correspondentCaracas

Met een ruk zwaait het portier van een gepantserde landcruiser open. Snel stapt Lilian Tintori (38) uit. Haar lange blonde haren zijn in een klassieke vlecht rondom haar hoofd gebonden, ze draagt een spijkerjack en wit T-shirt met de tekst ‘rescate Venezuela’ – red Venezuela. Onmiddellijk staan twee bodyguards om haar heen. Ze duwen Tintori haastig het plein over.

Zodra omstanders haar zien, ontstaat er chaos. „Lilian! Moeder van Venezuela!”, wordt er geroepen. Ze klimt snel een klein podium op. „Leopoldo stuurt de boodschap om door te gaan met de strijd”, roept ze naar de mensen, terwijl ze wappert met een foto van haar echtgenoot. Gejuich en applaus overstemmen de rest van haar speech.

Het is dinsdagochtend en Lilian Tintori heeft er al een halve werkdag op zitten. Eerder, tijdens een vroege persconferentie, zette ze haar persoonlijke campagne uiteen om Venezuela te redden.

De economische crisis, de hyperinflatie en de chronische voedsel- en medicijnenschaarste houden het land in hun greep. Bij winkels staan wanhopige Venezolanen in lange rijen op zoek naar eten. Ondertussen regeert president Nicolás Maduro met harde hand. Hij doet er alles aan om de oppositie, die sinds vorig jaar een meerderheid heeft in het parlement, de mond te snoeren.

„Ik wil landgenoten in Spanje, in Amerika, overal ter wereld mobiliseren om eten en medicijnen te sturen”, zegt de gedreven Tintori tegen de pers. Ze houdt een brief omhoog die ze aan Maduro heeft geschreven, waarin ze vraagt geen belasting te heffen op hulpgoederen. „President, help mee”, zegt ze, terwijl ze recht in camera’s kijkt.

Sinds de arrestatie van haar man, de politicus Leopoldo López, in 2014, heeft Lilian Tintori behalve de zorg voor hun twee kinderen van 7 en 3 jaar ook zijn strijd op zich genomen. López, afkomstig uit een elite-gezin en een verre achterneef van Simon Bolivar, de grote bevrijder van Zuid-Amerika, werd het gezicht van het verzet tegen het socialistische bewind. Hij was jarenlang burgemeester van het rijke stadsdeel Chacao in Caracas, toen hij oppositiepartij Voluntad Popular oprichtte. Samen met oppositieleider Henrique Capriles nam López het voortouw in de strijd tegen de regering.

Venezolaanse Barbie en Ken

Politicoloog Julio Marquez van de Centrale Universiteit van Venezuela beschrijft hem als iemand van de harde lijn. „Leopoldo was scherp en daagde de regering echt uit, terwijl Capriles meer de dialoog zocht”, aldus Marquez. Toen Lopez in 2007 trouwde met Lilian Tintori werd het stel vanwege hun glamour-achtige uiterlijk ook wel omschreven als de Venezolaanse Barbie en Ken.

Maar de realiteit is allesbehalve mooi. „We leefden onder constante druk van moordaanslagen, doodsbedreigingen en achtervolgingen. Het regime wilde af van Leopoldo”, vertelt Tintori. In 2014 organiseerde López grote protestacties en riep hij op tot vreedzaam protest. Maar de sfeer werd grimmig, de politie greep hard in, er vielen meer dan veertig doden en honderden gewonden.

President Maduro stelde López verantwoordelijk en dreigde hem op te pakken. Toen een arrestatie uitbleef twitterde López uitdagend: „Heb je het lef niet om me te arresteren of wacht je op orders uit Havana?” – een verwijzing naar de nauwe banden tussen de linkse regeringen van Venezuela en Cuba. Een dag later werd hij alsnog gearresteerd. López kreeg 13 jaar celstraf. Later vluchtte de aanklager in het proces, Franklin Nieves, naar de VS, waar hij onthulde dat de veroordeling van López een vooropgezet plan was.

„Mijn man zit onterecht vast en wordt psychisch gemarteld. Hij zit in een kleine cel, zonder contact met de buitenwereld”, zegt Tintori, die nationaal en internationaal vecht om haar man vrij te krijgen. Normaal gesproken mag ze hem wekelijks bezoeken, onder strenge voorwaarden. De ontmoetingen worden gefilmd en zijn onder het toeziend oog van bewakers. Lichamelijk contact tussen het echtpaar is verboden.

Vorige week werd Tintori plotseling het bezoek aan haar man geweigerd. Op sociale media plaatste ze een filmpje hoe ze voor de militaire gevangenis Ramo Verde keihard ‘Leopoldo, ik hou van je!’ schreeuwde, terwijl zwaar bewapende militairen bij de ingang stoïcijns toekeken.

Drones over het huis

Het leven is gevaarlijk voor haar en hun twee kleine kinderen sinds de arrestatie van López. „We worden achtervolgd, bedreigd, onze telefoons worden afgetapt, er vliegen drones over ons huis. Maar ik ga door met de strijd”, zegt ze beslist.

Door de winst van de oppositie in het parlement is er nieuwe hoop. Hoewel de oppositie verdeeld is, geldt unaniem als doel om een Amnestiewet van de grond te krijgen, zodat politieke gevangenen zoals Leopoldo López vrij kunnen komen. Maar Maduro probeert dit via zijn macht binnen het Hooggerechtshof te voorkomen. De Amnestiewet zou ‘onconstitutioneel’ zijn, was het oordeel afgelopen april. Politicoloog Marquez: „Door zijn gevangenschap is López nog populairder geworden. Maduro beseft dat als López vrij is hij slechts een doel heeft: president van Venezuela worden.”

Tot het zover is vestigen veel Venezolanen hun hoop op Lilian Tintori. Na haar speech praat ze met wachtende mensen voor supermarkten en steekt ze hen een hart onder de riem. Huilende vrouwen omhelzen haar. „Help ons Lilian, jij bent de enige echte First Lady”, roepen ze. Bodyguards bevrijden haar uit de mensenmassa en duwen haar richting de kogelvrije auto, die met piepende banden wegrijdt. Op naar de volgende afspraak.