Wat voorafging: Van de Russische agente Lina had Natan begrepen dat er een bomaanslag op een restaurant gepleegd zou worden. In een naburig café dook Lina op, met een verdachte aktetas onder de arm.

Feuilleton in 60 afleveringen

25/60

President Tsaar op Obama Beach

A.F.Th. van der Heijden

Wat voorafging: Wat voorafging: Van de Russische agente Lina had Natan begrepen dat er een bomaanslag op een restaurant gepleegd zou worden. In een naburig café dook Lina op, met een verdachte aktetas onder de arm.

In de taxi zaten Lina en ik eerst een poos zwijgend naast elkaar. Uiteindelijk vroeg ik het toch maar: ‘Wat zat er in die aktetas?’ ‘Straks.’ ‘O, je wilt dat ik het op een speciale manier uit je krijg… net als vorige keer.’

Onder de luifel van hotel Volodymyr stonden twee bodyguards, die ik al eerder in de buurt van de Nederlandse missie had gezien. Hun ‘oortjes’ waren het enige dat krulde op hun kaalgeschoren hoofden. In de lobby zat de delegatie rond enkele nieuwkomers geschaard: de minister van Buitenlandse Zaken met enkele kopstukken van zijn departement. Het gezelschap zou vanavond een bezoek brengen aan de oude tankfabriek, waar in een loods de eerste veertig stoffelijke overschotten gescand en gekist werden. Morgen zouden de minister en zijn gevolg in de regerings-Fokker terugvliegen, voor de Hercules en de Globemaster met de lichamen uit, om tijdig op Eindhoven Airport te zijn voor de ceremonie. Juist toen wij de delegatie passeerden, ontstond er commotie. Er moest alarmerend nieuws zijn over het een of ander: de gerant overschreed de gepaste afstand en overhandigde de minister een mobiele telefoon.

De excellentie luisterde even, en riep een paar woorden in het Engels: ‘Where… when?’

Ik volgde Lina naar de lift, die ons naar haar kamer op de bovenste verdieping bracht. Had ik verwacht dat ze me zou bespringen? Ze liep naar het raam, deed de vitrage opzij, en spiedde met langzaam draaiend hoofd de stad beneden haar af. Niets. Ze schakelde de televisie in, en zapte naar een regionale zender, die nieuws verstrekte in het Russisch, Oekraïens ondertiteld. We vielen midden in een item over een Oost-Oekraïens kozakkenkoor, dat door de afscheiding van Donetsk en Loegansk sterk was uitgedund. ‘Heb je me hiervoor uit dat hardrockcafé weggesleept?’ zei ik. ‘Voor een stel fucking Wiener Sängerknaben met de baard in de keel?’

Ik was al bijna bij de deur toen het gezang werd weggevaagd door breaking news. ‘Ons bereikt zojuist het bericht dat er een explosie heeft plaatsgehad in een Charkovs etablissement, het hardrockcafé Taras Boelba…’ In beeld verscheen de gevel met de in neon gevatte gitaar, die zwakjes uit een rooknevel oplichtte. Een brandweerwagen was al ter plekke. Volk stroomde toe, maar werd door politie op afstand gehouden. ‘Volgens de laatste berichten,’ wist de commentaarstem, ‘zijn er geen doden te betreuren…’

Lina siste iets in het Pools, dat klonk als gevloek. Bij het café arriveerden nu verscheidene ambulances.

‘… zeker twintig gewonden. De explosie is al de zesde op rij in Charkov de afgelopen maand. De vijf voorgaande werden allemaal door bommen veroorzaakt. Ze zouden het werk zijn van pro-Russische saboteurs met als doel het leven in Charkov te destabiliseren…’

Bljàd,’ vloekte Lina, ditmaal in het Russisch.

‘Bedankt nog dat je mijn leven hebt gered,’ zei ik. ‘Als je me de tas niet terug had laten zetten, was ik mogelijk de enige dode geweest.’

‘Wat doe je hier eigenlijk in Charkov?’ bitste Lina. ‘Je loopt niet alleen je landgenoten voor de voeten, ook mij… ons. Wat moest je in Taras Boelba?’

‘Ja, wat doet iemand in een café? Goed opletten waar de mensen hun tas laten… Je hebt me er mooi ingeluisd. Nu ben ik medeplichtig aan een bomaanslag. Bezoekers hebben me met jou de tent zien verlaten. Ik sluit niet uit dat we op beeld van bewakingscamera’s staan.’

‘Het lot van de bemoeial,’ zei Lina.

Brandweerlieden liepen met gasmaskers voor het café in en uit, sommige met bijlen. Naast de ingang stapelde rokend puin zich op. De barkeeper bij wie ik afgerekend had, werd geïnterviewd voor de camera. Er sijpelde een straaltje bloed langs zijn kaaklijn. ‘Was het een aanslag, volgens u?’

‘Wat anders? Vorige week lagen van de halve straat hier de ruiten eruit. Vergeet niet wat er in het voorjaar gebeurd is. De opstand van de Pro’s werd hard neergeslagen. Dat kon het Kremlin natuurlijk niet over z’n kant laten gaan. Ze sturen nu hun eigen agenten op ons af… provocateurs… om onze mooie stad uit het lood te wrikken. Ik zag ze bezig in de Boelba… wat een amateurs. Ik heb de politie al een uitvoerig signalement kunnen geven.’

Geheel verstijfd bleef ik de rest van de avond op de rand van Lina’s bed naar het streekstation zitten kijken, vrezend dat vroeg of laat beelden van de beveiligingscamera’s zouden worden vertoond, zoals op de Nederlandse televisie in het programma Opsporing verzocht. Lina was bezig haar koffer te pakken: misschien hoopte ze zich in Moskou bij haar mentor Posjlust te voegen, maar dan moesten ze haar wel het land uit laten. Van enig amoureus gedoe was verder geen sprake – misschien maar goed ook, want stel dat we elkaar ook nog eens verdacht DNA zouden doorgeven.

Handtekening A.F.Th. van der Heijden

Het zesentwintigste deel van dit feuilleton verschijnt maandag 25 juli op nrc.nl/afth.