Melania is – net als Michelle – een sierkussen

Weet u wat geweldig zou zijn? Als het optreden van Melania Trump op de Republikeinse conventie met voorbedachten rade was. In haar speech herhaalde ze woord voor woord wat Michelle Obama acht jaar terug zei: dat haar ouders haar hadden geleerd om mensen met respect te behandelen. Dat je moet doen wat je zegt. Je belofte houden. „That your word is your bond.”

Dat laatste woordje ‘Bond’. Was dat een knipoog? Het past toch helemaal? Die looks, het accent, de bloedmooie vrouw die de campagne van de slechterik saboteert en daarmee de wereld behoedt voor een grote ramp. Ik zie haar al vlak voor de verkiezingen op 8 november ontsnappen van het dak van de Trump Tower, bungelend onder een helikopter, tongend met een Britse spion.

Dat zou toch prachtig zijn. Maar nee. Dit is gewoon net zo tenenkrommend als het eruit ziet. Melania is de ultieme trophy wife, een vrouw die net zo belangrijk is als de jurk die ze aanheeft, die vooral een zorgzame moeder en liefhebbende vrouw moet zijn en altijd, altijd, altijd, moet blijven glimlachen. Een vrouw als sierkussen.

Voor de duidelijkheid: die rol is haar eigen keuze en haar goed recht. Ik had misschien wel hetzelfde gedaan als ik haar uiterlijk had en eind jaren tachtig in een dorpje van 5.000 inwoners in communistisch Joegoslavië woonde. Ze schopte het ver als model, verdiende bakken met geld, zag de wereld, droeg de mooiste kleding en woont in een penthouse van 100 miljoen dollar in New York City waar ze zich de hele dag mag bezighouden met glamour, mode, haar zoon.

Om haar speech te begrijpen moeten we ons misschien even verplaatsen in de leefwereld van Melania. De Washington Post beschreef bijvoorbeeld de lesmethodes in het communistisch systeem waarin ze opgroeide. Daar leren kinderen voornamelijk door het nadreunen van andermans teksten. Plagiaat is daar niet de schande die het in de westerse wereld is. Ook in haar latere carrière was het Melania’s core business om de creaties van anderen zo mooi mogelijk eruit te laten zien. Daar is ze nu eenmaal een ster in. Misschien was het niet zo heel onverwacht dat het haar ook een goed idee leek om voor haar speech een mooie tegelwijsheid uit te kiezen. Zoiets als ‘your word is your bond’.

Achteraf is het eigenlijk schokkender dat Michelle Obama in 2008 zulke platitudes debiteerde. Voor de duidelijkheid: Michelle Obama was geen model, Michelle Obama was advocaat. Alumnus van Harvard en Princeton. Iemand die leerde denken, iemand die kon schrijven, iemand die organisaties opzette. Maar ook Michelle Obama werd min of meer gedegradeerd tot sierkussen.

Obama maakt in zijn optredens onafgebroken gebbetjes over het feit dat Michelle heel streng is en eigenlijk de dienst uitmaakt in het Witte Huis. Maar het zijn uitspraken in de categorie ‘huisvrouwen doen het zwaarste werk’ en ‘moeders zijn de belangrijkste mensen op aarde’. Lief bedoeld. Maar ondertussen is hij degene die leiding geeft aan de grootste supermacht in de wereld, terwijl zij een moestuintje heeft. Zij houdt zich ook bezig met allerlei leuke initiatieven hoor. Goede doelen, zoals dat kinderen meer moeten bewegen, meer kunstonderwijs moeten krijgen en meisjes overal ter wereld naar school moeten kunnen. Enig. Maar naast het feit dat haar gezapige Pinterest-quotes uit 2008 werden gepikt, was haar belangrijkste optreden deze week een veel bekeken filmpje waar ze in een bloemenjurk meezingt met Stevie Wonder. Deed ze hartstikke leuk hoor. Maar Melania Trump kan dat ook.

Ik vind het pijnlijk om te zien hoe de Amerikaanse presidentiële machine vrouwen opslokt en allemaal in hetzelfde first lady-keurslijf perst. Of ze nou aan Harvard zijn afgestudeerd of topmodel waren, ze moeten uiteindelijk allemaal hetzelfde voor de dag komen. Ze moeten betrokken zijn, zich inzetten voor politiek neutrale goede doelen, waarmee ze zo weinig mogelijk mensen tegen zich in het harnas jagen en waarbij hun jurkje niet vuil mag worden.

Gelukkig verandert er iets. Deze week schreef de Volkskrant over de ‘luipaardhakjes’ die de nieuwe Britse premier Theresa May droeg tijdens haar eerste bezoek aan bondskanselier Merkel (die op instappers met sleehakken liep). Het is ze vergeven. Misschien moesten ze even wennen aan een nieuwe generatie vrouwen die belangrijker zijn dan hun jurk, of hun man. In Amerika zou het tijdperk van de eeuwig glimlachende first lady de komende vier jaar ook zo maar eens voorbij kunnen zijn. Laten we het hopen.

Vorige week is de laatste alinea van de column van Rosanne Hertzberger weggevallen. U kunt de hele column nalezen op: nrc.nl/regenboogshow