Houdt u van Gülen?

Opinie „Ja, ik houd van Gülen”, schrijft Saniye Calkin. „En nee, ik ben geen terrorist.” Volgens haar hebben Turken elkaar nu meer nodig dan ooit.

Foto Istock

Wie had dat ooit gedacht. Saniye de terrorist. Ja, sinds twee dagen heb ik er een nieuwe identiteit bij. Ik was al Nederlands, Turks, allochtoon en moeder. En nu? Het lijkt of ik in een nachtmerrie ben beland en maar niet wakker mag worden. Ik hoor het hem nog zeggen, die onbekende Turks-Nederlandse man aan de andere kant van de lijn, die zich Hakan noemde: „Mevrouw, houdt u van Gülen?”

In het gesprek probeer ik erachter te komen wat hij van me wil. De strekking van zijn boodschap is dat hij me duidelijk wil maken dat ik een terrorist en landverrader ben omdat ik van Gülen houd. Maar Hakan, mag ik niet zelf uitmaken van wie ik hou? Gelukkig kreeg ik, na een tv-optreden, ook hartverwarmende reacties. Hoe groot kan het contrast zijn met Hakan en de mensen die me kennen? Ik ben een goed geïntegreerde moslima, die wil dat iedereen meedoet. Ik doe mijn best om de wereld een stukje harmonieuzer en leefbaarder maken. Tegen Hakan en de groep voor wie hij symbool staat, wil ik zeggen: ja, ik ben van Gülens Hizmet-beweging, ja ik houd van Gülen.”

Waarom ik van Gülen houd? In mijn zoektocht naar de rol van de vrouw in de islam, kwam ik uitspraken van hem tegen die mij tot op de dag van vandaag inspireren. Hij stelt dat vrouwen alle posities in de maatschappij moeten kunnen bekleden. Dat ik nu directrice ben van Platform INS, een stichting geïnspireerd op Gülen, getuigt van emancipatie: de eerste twintig jaar werkten er enkel mannen.

Wat me irriteert aan Hakan is dat hij bepaalt van wie ik mag houden. Na een vreemd begin van het gesprek, krijg ik iets meer contact. Ik krijg ook met hem te doen. Hij zegt dat ik gered moet worden van terreur. En weer klinkt het: „Mevrouw, houdt u echt van Gülen?” Wat me beangstigt, is dat ik niet kritisch mag zijn op een regering die het niet zo nauw neemt met democratie en rechtsstaat. Vroeger was kritiek nog een middel om zaken te verbeteren. Onlangs was het reden om uitgemaakt te maken voor ‘kankerhoer’ en nu zelfs om voor ‘landverrader’ en ‘terrorist’ door te gaan.

Toch lig ik niet wakker van Hakan. Wat wel blijft spoken is het tempo waarin de klopjacht zich ontketende. Binnen een uur na de coup wees de Turkse regering Gülen aan als brein. Vervolgens sloeg de woede over naar Nederland. Stichtingen en ondernemers die zich laten inspireren door Gülen, waaronder ontmoetingsplekken en huiswerkinstituten, zijn niet meer veilig. Gebouwen zijn bekogeld. Een dag na de coup circuleert mijn naam en telefoonnummer op sociale media, met verwensingen die er niet om liegen. Ik hoor dat familie in Turkije is opgepakt, dat vakantiegangers bang zijn om op het vliegveld gearresteerd te worden. Ook moeders met kleine kinderen. Uit die nachtmerrie wil ik ontwaken.

Ik ben gewend aan vele etiketjes, maar niet aan die van terrorist. Wat me het meest pijn doet is dat het Turkse moslims zijn die andere Turkse moslims het licht in de ogen niet meer gunnen. Er bestaan nu nog slechts twee Turkse zuilen van Turken: pro-Erdogan’ers en de critici. Mocht ik Hakan weer spreken, dan zeg ik: „Ik houd van Gülen en daarom reageer ik niet agressief op alle beledigingen, bedreigingen en geweldplegingen. Laten we bij elkaar komen. Ik vanuit mijn visie, jij vanuit de jouwe. Wat ons bindt is liefde voor Turkije. We hebben elkaar nu meer nodig dan ooit.”

Saniye Calkin is directeur van Platform INS, een stichting voor burgerschapszin en participatie die put uit de inzichten van de islamitische geleerde Fethullah Gülen.