Chris Froome, de alleskunner

Chris Froome Is hij onoverwinnelijk? De gedoodverfde Tourwinnaar in zes facetten. „Thuis is hij een zachtaardige man.”

Foto Jacques Clawey/Reuters

In deze Tour de France heeft Chris Froome bewezen dat hij alle facetten van het wielrennen als beste beheerst. Hij is de meest complete renner van het peloton geworden. En daarmee onverslaanbaar.

Dalen

Het is hét moment van deze Tour gebleken. Niet Chris Froome die de Mont Ventoux op moest hollen na een valpartij in het gedrang, maar Chris Froome die in de achtste etappe vlak voor de top van de Col de Peyresourde aanzette en zich met een leeuwenhart in het dal van Bagnères-de-Luchon stortte. Vooral de manier waarop was ongezien. Billen op de stang, borst op het stuur en bijtrappen, dat vooral. Het zag er niet uit, maar hard ging het wel, terwijl hij volgens onderzoekers aan de Technische Universiteit van Eindhoven verre van een aerodynamische houding bleef. Had hij zich zittend op zijn zadel zo klein mogelijk gemaakt, dan had hem dat minder luchtweerstand opgeleverd, ontdekte hoogleraar bouwfysica Bert Blocken.

Maar Froome pakt de gele trui met een verrassingsaanval. Nairo Quintana probeerde even bij te tanken toen de Brit juist aanzette. Had de Colombiaan goed opgelet, dan had hij een ongewoon groot tandwiel op de fiets van Froome gezien, waarmee hij bij negentig kilometer per uur nog kon meetrappen. De concurrentie zag zich overgeleverd aan de wetten van de zwaartekracht.

Froome stond tot deze Tour niet bekend als meesterdaler of stuurmanskunstenaar, integendeel. In zijn carrière ging hij vaak onderuit – in zijn beginjaren stond hij in het peloton bekend als ‘Crash Froome’. Maar daarmee heeft hij definitief afgerekend.

Waaierrijden

Verrassingsaanval nummer twee in rit elf – „it’s all about marginal gains” had Froome aan het begin van deze Tour aangekondigd. Hij zou geen kans onbenut laten om tijd te pakken.

’s Ochtends voor de start in Carcassonne stonden ze met elkaar te kletsen, Peter Sagan en Chris Froome, de groene en de gele trui. Een paar uur later sloegen ze de handen ineen toen de mistralwind schuin het peloton in blies. Maciej Bodnar viel op een vlak stuk aan en Sagan sprong mee. Froome miste nogal eens de aansluiting als het peloton in waaiers begon te rijden – in de Tour van 2013 verloor hij een dikke minuut op de eerste groep – maar nu aarzelde hij niet en zette hij zich met een maximale inspanning schokschouderend in het wiel van Sagan. Ploegmaatje Geraint Thomas kreeg hij mee en het kwartet reed zich twaalf seconden los van de rest. Froome verdubbelde haast zijn voorsprong op terrein dat tot deze Tour niet het zijne was.

Klimmen

Dertien jaar is Froome als hij in aanraking komt met David Kinjah, op dat moment de beste wielrenner van Kenia. Zijn moeder heeft een ontmoeting geregeld voor haar zoon tijdens de Uvunbuzi Charity Ride in Nairobi, vlakbij waar de familie Froome resideert – vader Clive woont dan al jaren in Zuid-Afrika. Froome is gek op fietsen. Als hij de kans krijgt, springt hij op zijn mountainbike. „Fietsen is vrijheid”, zegt hij in The Climb, zijn biografie.

Het klikt tussen de twee. Froome: „Ik wilde zoals Kinjah zijn.” Kinjah, naast renner fietsenmaker met lange dreadlocks, wordt zijn mentor en samen maken ze tochten van acht uur door het hooggelegen gebied in de buurt van Nairobi. Over onverharde paden, stukken die normaal alleen te voet begaanbaar zijn.

En allemaal op hoogte: de hoofdstad van Kenia ligt op bijna 1.700 meter boven zeeniveau. Zijn tienerjaren spendeert Froome op een plek waar het lichaam van nature meer rode bloedcellen aanmaakt. Daar ligt de oorsprong van zijn klimcapaciteiten en daar legt hij de basis voor Touroverwinningen. Hij is de beste klimmer van dit moment en etaleert dat al sinds de Vuelta van 2011, die hij startte als knecht van Bradley Wiggins en finishte als tweede, op 23 seconden van winnaar Juan Jose Cobo. Sinds 2013 is hij de onbetwiste kopman van Team Sky. Sportartsen weten: Froome heeft de hoogste maximale zuurstofopname in het peloton en kan het hoogste trapvermogen per kilo lichaamsgewicht leveren. Dat maakt hem bergop onverslaanbaar en dat heeft iedereen ook deze Tour weer kunnen zien. Geen renner die in potentie een bedreiging zou kunnen vormen reed hem uit het wiel. Vaak kwam dat door zijn ploeg. Maar als zijn maatjes moesten passen, stelde hij zelf orde op zaken.

Tijdrijden

Op de website van Team Sky noemt hij het zijn ‘most embarrassing moment’. Froome staat in 2006 op het startpodium van het WK tijdrijden voor renners onder 23 jaar in Salzburg klaar om voor het eerst in zijn loopbaan mee te doen aan een evenement van wereldallure. Hij draagt een lubberend pak met de kleuren van geboorteland Kenia. Maar nog voor de eerste bocht naar rechts gaat het mis. Hij rijdt tegen een overstekende official op en smakt tegen het asfalt. Hij kan zijn weg nog wel vervolgen en wordt wonder boven wonder 37ste, maar een droomdebuut is het allerminst.

Tien jaar later is Froome de baas over zijn tijdritfiets en hoort hij bij de allerbesten van het peloton. Nicolas Portal, ploegleider bij Sky, moet lachen als het om de rijstijl van zijn kopman gaat. „Soms gaat hij rechts door een bocht en zit zijn lichaam links van zijn fiets. Hoe hij dan nog wint? Geen idee.”

Met de zege van donderdag meegerekend won Froome vier individuele tijdritten op het hoogste niveau – twee in de Tour, een in de Ronde van Romandië en een in het Critérium du Dauphiné. Vaak waren het lastige tijdritten, met pittige klimmetjes. Maar bij de olympische tijdrit van Londen, vier jaar geleden, pakte hij brons achter Bradley Wiggins en Tony Martin, op een parcours waar eerder macht dan klimmerskwaliteit gevraagd werd. Voor de olympische tijdrit van volgende maand geldt Froome zelfs als favoriet voor de gouden medaille, samen met Tom Dumoulin – voordat die vrijdag viel.

Willen

In 2006 begint Froome zijn cv vanuit Kenia naar Europese wielerteams op te sturen. Hij heeft een pagina tekst uitgetypt met zijn beste uitslagen in Afrikaanse races en er zitten ook wat foto’s tussen. De reacties zijn sceptisch, maar Froome laat het er niet bij zitten. Vlak voor het WK voor renners onder 23 besluit hij zich in een e-mail aan de internationale wielerbond UCI voor te doen als de voorzitter van de Keniaanse wielerbond. Als Julius Mwangi schrijft hij ‘de zeer getalenteerde Chris Froome’ in voor de wedstrijd. Het plan slaagt, maar de tijdrit mislukt door een val. In de wegwedstrijd wordt Froome 45ste. Maar belangrijker: in Salzburg ontmoet hij sir David Brailsford, de huidige teambaas van Team Sky. Brailsford is onder de indruk van de manier waarop Froome zich daar manifesteert. Moederziel loopt hij uren in de regen op zoek naar de briefing voor de wedstrijd, zijn kaart is onleesbaar geworden. „Als je zoveel toewijding laat zien, is het niet moeilijk om een winnaar van je te maken”, zou Brailsford later zeggen.

Twee jaar later heeft Froome een profcontract. Hij heeft de Keniaanse nationaliteit ingeruild voor de Britse en koerst voor Team Barloworld, een niveau onder het hoogste. De ploeg krijgt een wildcard voor de Tour van 2008 en Froome wordt geselecteerd. Maar het goede nieuws gaat langs hem heen. Zijn moeder is twee weken daarvoor overleden aan kanker. Toch reist Froome af naar Frankrijk. Zijn moeder Jane zou niets liever hebben gewild, weet hij. Hij haalt Parijs, als 82ste. Froomes echtgenote, Michelle Cound, typeert haar man in een documentaire van de Amerikaanse zender ITV zo: „Thuis is hij een zachtaardige man, maar op de fiets is hij ronduit agressief.”

In zijn biografie zegt Froome: „Ik raak snel geobsedeerd door dingen. Vroeger waren dat vlinders. Nu wielrennen.”

Leiden

Twee dagen voor Le Grand Départ maakt Team Sky zich klaar voor een trainingsritje door de heuvels van Calvados. De mannen van Froome staan nog wat met de pers te praten onder de luifel van de Sky-bus als Froome hen tot de orde roept: „Come on guys, one picture and we go.” Iedereen is gehoorzaam, ook de guitige Wout Poels. Alles staat in het teken van de gele trui van Froome. Maar zijn knechten krijgen er naast een goed salaris nog wat voor terug, zei ploegmaat Luke Row vorig jaar in The Guardian: „Als je over de finish komt, geeft hij je een high-five en bedankt hij je voor je werk. Maar het fijnste voor ons is zijn doorzettingsvermogen. Als hij iets wil, dan krijgt hij het, al moet hij ervoor sterven. Voor zo iemand wil je je graag opofferen.”

Froome is de baas van een keurkorps van de beste renners ter wereld. Als hij eenmaal in het geel rijdt, krijgt niemand hem er meer uit, zo bleek bij zijn vorige twee zeges, in 2013 en 2015. Team Sky is te goed georganiseerd, is in de breedte te sterk. En iedereen is loyaal aan de soevereine leider.