Ademhalen

Slak met dichte luchtweg krijgt toch lucht

Snorkelen op het land? Sommige landslakken hebben kanaaltjes of een buis – een soort snorkels – in de wand van hun slakkenhuisjes om door te kunnen ademhalen, terwijl zij de grote opening aan de onderkant van hun slakkenhuis hebben afgesloten met een kalkachtig deksel (het operculum). Dat beschermt hen vooral tegen uitdroging, maar ook tegen veel roofvijanden. Niet tegen alle: sommige parasieten komen door de snorkel binnen.

Maar tropische landslakjes van het geslacht Alycaeidae hebben een snorkel die aan de buitenkant is afgesloten. Een foutje van de evolutie?

Die vraag houdt slakkenbiologen al decennia bezig. Het raadsel is opgelost door Takahiro Asami en zijn medewerkers. In het wetenschappelijke tijdschrift Biology Letters van 12 juli schrijven zij dat de doodlopende snorkel toch een luchttoevoer heeft. De onderzoekers ontdekten microscopisch kleine tunneltjes die door de kalkschaal van het slakkenhuis lopen.

In plaats van een foutje is dit eerder een triomf van de evolutie, schrijft het team van Asami. De microtunneltjes zijn slechts 16 micrometer in doorsnee, zo nauw, dat geen parasiet er doorheen kan. De 350 soorten die het geslacht Alycaeidae omvat hebben zich veiliger dan welke andere landslak ook teruggetrokken in hun huisjes.