De Britse bom: prestigekwestie

Het is een ritueel dat alle kersverse Britse premiers sinds de jaren vijftig ondergaan.

nrcvindt
De hoogste ambtenaar en de hoogste militair hebben Theresa May uitgelegd hoe ze op de rode knop moet drukken en wereldwijd dood en verderf kan zaaien met het Britse kernwapen. Dat bestaat uit 64 intercontinentale Trident-raketten met elk 12 kernkoppen, die van vier onderzeeboten kunnen worden afgevuurd. Dat is genoeg om een deel van de planeet onbewoonbaar te maken.

Bij het ritueel hoort ook het schrijven – met de hand – van een letter of last resort. Een persoonlijke brief aan de vier commandanten van die onderzeeboten voor het geval het groene, liefelijke thuisland al in een radioactieve asvlakte is veranderd. Dan worden de zegels verbroken en lezen de vier mannen, ergens op patrouille in de oceanen, hun laatste opdracht. De zekerheid dat een aanvaller een „onacceptabele prijs” moet betalen, helpt een nucleaire wereldoorlog juist voorkomen, is het axioma van de „wederzijdse afschrikking”.

May is waarschijnlijk niet de laatste die de brieven schrijft. Maandag besloot het Britse parlement, zoals verwacht met grote meerderheid, het Trident-pogramma te verlengen. In 2007 is al in principe afgesproken de Trident-boten te vernieuwen. Deze stemming maakt de weg vrij voor verder ontwikkelen. Kosten: een kwart van de defensiebegroting over dertig jaar.

Brexit-ruzies en de vete in de Labourpartij gaven er een nieuwe dimensie aan. Voor de Conservatieven was het een kans de rangen te sluiten. Bij Labour zette het de verdeeldheid opnieuw in de schijnwerpers. Jeremy Corbyn, de omstreden Labourleider, is voor unilaterale ontwapening en stemde met een kwart van de fractie tegen. „Dreigen met massamoord is geen acceptabele manier om de internationale betrekkingen te onderhouden”, zei Corbyn. Principieel, maar ook zonder Russisch nucleair sabelgekletter kansloos.

De SNP, de Schotse nationalistische regeringspartij, die in het landsparlement een grote minderheid vormt, was ook tegen. Dat is geen loos gebaar, omdat de Trident-boten hun thuisbasis in het Schotse Faslane hebben. Een Schots vertrek uit de Unie zou daaraan vrijwel zeker een einde maken.

Intussen is die onafhankelijke Britse kernmacht een illusie. Logistiek, en vermoedelijk bevelstechnisch, leunt ze op de Amerikaanse. De Trident-miljarden kunnen beter besteed worden om de conventionele defensie te versterken, zodat Europese landen in NAVO-verband minder bij de VS hoeven aan te kloppen. Zulke rationele argumenten waren ook nu niet aan de politiek besteed. De Britse bom dient, net als in Frankrijk, permanent medelid van de Veiligheidsraad van de VN, vooral het prestige.