ASML trekt de kar, Intel bezint zich

Gaat het internet of things de chipindustrie redden? ASML en Intel denken van wel.

foto Getty Images/iStockphoto

Typisch ASML. Met één positieve kwartaalrapportage trok het Nederlandse hightechbedrijf de AEX woensdag bijna naar het hoogste punt van dit jaar. De Veldhovense fabrikant van lithografiemachines verwacht de omzetrecord van 2015 (6,3 miljard euro) dit jaar te overtreffen. Chipfabrikanten investeren meer in apparatuur om hun productie verder op te schroeven.

Blijkbaar is er reden tot optimisme, hoewel de winsten uit de traditionele computersector – pc’s en smartphones – niet meer zo groot zijn. De halfgeleiderindustrie heeft echter hoge verwachtingen van de groei van het aantal datacentra en de opkomst van het internet of things. Tegenwoordig zitten overal chips in – in auto’s, huishoudelijke apparatuur en industriële toepassingen – en dat creëert een nieuwe afzetmarkt voor de fabrikanten van processors en geheugenchips.

Intel reorganiseert…

Alles pais en vree in de chipindustrie, dus? Niet echt. Intel, de grootste chipfabrikant, kondigde drie maanden geleden een ingrijpende reorganisatie aan: 11 procent van de banen wordt geschrapt - 12.000 in totaal. Intels pc-tak, die de meeste omzet levert, krimpt en Intel miste de boot met de smartphone. De Amerikaanse chipgigant (en belangrijkste klant van ASML) herbezint zich; Intel overweegt zijn divisie voor beveiligingssoftware te verkopen en wil zich toeleggen op processors voor datacentra en het internet of things. Zulke aanpassingen kosten geld: in het afgelopen kwartaal, maakte Intel woensdag bekend, daalde de winst met 51 procent tot 1,3 miljard dollar.

…ARM profiteert…

Het chipbedrijf dat wél profiteert van de mobiele revolutie is het Britse ARM, dat zuinige processortechnologie ontwerpt voor klanten als Apple, Samsung, Qualcomm en zelfs Intel.

ARM wordt hoogstwaarschijnlijk eigendom van het Japanse SoftBank, een provider die ogenschijnlijk niets met de chipindustrie op heeft. SoftBank biedt 29 miljard euro voor ARM, een premie van 40 procent op de laatste beurskoers. Ondanks de lage stand van de Britse pond is dat een forse overnamesom. De koers van ARM schoot logischerwijs omhoog, die van SoftBank daalde met 9 procent. Beleggers vragen zich af wat een Japanse provider met een chipbedrijf moet.

De oprichter van SoftBank, Masayoshi Son, heeft echter grote verwachtingen van – alweer - het internet of things: alle apparaten met een chip moeten verbonden zijn via een netwerk, willen ze überhaupt toegevoegde waarde bieden en smart worden.

Hoe smart? Masayoshi Son wond er in een interview met een Japanse krant geen doekjes om: deze eeuw komt de Singulariteit eraan, het moment waarop computers intelligenter zijn dan mensen.

…en ASML investeert

ASML trekt de kar in de continue schaalverkleining in de chipindustrie – hoe nauwkeuriger je patronen kunt drukken, des te efficiënter zijn de chips en hoe goedkoper je ze kunt produceren. Handig voor al die kleine chips van het internet of things. De toegenomen complexiteit van het productieproces vergt investeringen die alleen de allergrootste fabrikanten kunnen betalen. Kon je vroeger voor 500 miljoen euro een chipfabriek bouwen, tegenwoordig kost dat het tienvoudige. Daarvan profiteert ASML (meer dan 80 procent marktaandeel in lithografiemachines) volop.

ASML rapporteerde over het afgelopen kwartaal een omzet van 1,3 miljard euro en een winst van 198 miljoen euro. Voor ASML is 2016 een belangrijk jaar omdat het opnieuw een grote overname doet: het Taiwanese Hermes Microvison wordt voor 2,7 miljard euro gekocht.

Hermes maakt apparatuur die wafers controleert, de ronde platen waarop chips gefabriceerd worden. Gecombineerd met de kennis van ASML gaat dat proces een stuk sneller, zo kan het Veldhovense hightech-bedrijf extra waarde toevoegen aan de al prijzige machines.

ASML betaalde in 2013 nog 1,9 miljard euro voor het Amerikaanse Cymer, een aankoop die nodig was om de ontwikkeling van nieuwe technologie niet verder te vertragen. ASML bouwt machines die met extreem nauwkeurig ultraviolet licht (EUV) werken maar die zijn nog niet snel genoeg om op volle toeren te draaien in een chipfabriek.

De techniek verbetert en de vraag naar EUV begint nu op gang te komen: ASML verkocht in het afgelopen kwartaal vier van zulke systemen, die elk tientallen miljoenen euro’s kosten. Dat biedt hoop voor nieuwe omzetrecords in de komende jaren.