Voeren de Fransen nu wel of geen operatie uit in Libië?

Militaire operatie Libië

Echt duidelijk zijn de Fransen niet over hun rol in Libië. De dood van drie soldaten in Benghazi riep veel vragen op.

Officieel voert Frankrijk in Libië op de grond geen militaire operaties uit. Dus toen dinsdag via persbureau Associated Press het bericht binnenkwam dat zondag in de buurt van de oostelijke stad Benghazi Franse soldaten om het leven waren gekomen toen hun helikopter was neergehaald, duurde het even voordat Parijs dat bericht wilde bevestigen. Maar een dag later is dat toch gebeurd, zij het enigszins cryptisch.

„Libië kent een gevaarlijke instabiliteit”, zei president François Hollande woensdagmiddag in de marge van een bezoek aan de Dordogne. „Het ligt op slechts enkele honderden kilometers van de Europese kust. En op dit moment voeren wij daar gevaarlijke inlichtingenoperaties uit. Drie van onze soldaten die bij deze operaties betrokken waren, hebben het leven verloren bij een helikopterongeluk.”

Frankrijk is overal aanwezig

Regeringswoordvoerder Stéphane Le Foll had eerder op de dag gezegd dat „speciale eenheden” van Frankrijk „natuurlijk daar zijn om ervoor te zorgen dat Frankrijk overal aanwezig is om te strijden tegen terroristen”. Meer informatie wilde de Franse regering niet geven.

Sinds de val van sterke man Moammar Gaddafi na een NAVO-interventie in 2011 op initiatief van onder andere Hollandes voorganger Nicolas Sarkozy is Libië in chaos uiteengevallen met nu drie rivaliserende regeringen. Al langer gaan geruchten dat Franse, Amerikaanse en Britse speciale eenheden op de grond proberen de opmars van Islamitische Staat (IS) in het land te stoppen. Maar het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft tot nu toe slechts erkend vanaf het vliegdekschep Charles-de-Gaulle in de Middellandse Zee verkenningsvluchten uit te voeren om de bewegingen van IS, vooral rond uitvalsbasis Sirte, in de gaten te houden. Volgens de krant Le Monde zouden de drie gesneuvelde soldaten onderofficieren zijn die voor de buitenlandse inlichtingendienst DGSE werkten.

Benghazi Defence Brigade

De onlangs gevormde islamistenmilitie Benghazi Defence Brigades, die nauwe banden met Al-Qaeda zou hebben, zegt de helikopter zondag te hebben neergehaald bij het dorpje Magrum, zo’n 65 kilometer onder Benghazi. Op sociale media verspreidde de groep beelden van een gevechtshelikopter van Russische makelij.

De helikopter zou toebehoren aan het leger van oud-generaal Khalifa Haftar, die steun heeft van de regering in Bayda en zich de chef van het Nationale Libische Leger noemt. Zijn mannen bevechten IS. Volgens een officier van Hafar zou het toestel niet zijn neergehaald, maar een technisch mankement hebben gehad. „Aan boord zaten drie Fransen die ons hadden geholpen met inlichtingen en drie soldaten van het Libische leger”, zei hij tegen Le Monde.

De bevestiging is precair omdat de internationale gemeenschap op papier alleen de regering van nationale eenheid in Tripoli steunt. Die kwam tot stand na een akkoord in december 2015 na bemiddeling van de Verenigde Naties. Die regering lijkt vooralsnog echter machteloos.