Romantiek, maar zonder zoetigheid

Overleden Garry Marshall (1934-2016)

Hij was de maker van grote film- en tv-successen – zoals Happy Days en Pretty Woman – en stond aan de wieg van de doorbraak van Julia Roberts en Robin Williams (Mork).

Als schrijver, producer en regisseur van tv- en filmkomedies zullen er maar weinigen zo productief en zo succesvol zijn geweest als Garry Marshall. Hij was de maker van Amerikaanse series als Happy Days en Mork and Mindy, maar ook de regisseur van het fenomenale filmsucces Pretty Woman – en nog heel veel meer.

Marshall, die dinsdag op 81-jarige leeftijd overleed, was gespecialiseerd in komediewerk voor een zo breed mogelijk publiek en daarbij verviel hij niet in clichématige zoetigheid. Zo was Happy Days, met Henry Winkler als The Fonz, een destijds niet eerder vertoonde mengeling van nostalgie naar de jaren vijftig en snedige grappen. The Fonz was de rebel met een motorfiets in een Amerikaanse provinciestad. De later ook als regisseur succesvolle Ron Howard speelde een brave schooljongen die met The Fonz bevriend was.

In de serie Mork and Mindy werd een buitenaards wezen overgeplant naar het reguliere huiskamerdecor van bijkans alle Amerikaanse comedyseries. Mork – die iedereen begroette met de woorden ‘nanu-nanu’ – was gekomen om de aardbewoners te bestuderen. Aan het einde van iedere aflevering bracht hij verslag uit aan zijn planeet.

Mork and Mindy was een spin-off van Happy Days. Mork verschijnt daarin met een poging Richie Cunningham te ontvoeren. Happy Days bracht nog drie andere series voort, waarvan Laverne & Shirley de bekendste is.

Marshall was goed voor zijn acteurs: Mork and Mindy was de doorbraak van Robin Williams. Julia Roberts is een ster van formaat sinds Pretty Woman (1990).

Garry Marshall was de zoon van een tapdanslerares en een regisseur van bedrijfsfilms, die zijn Italiaanse achternaam Masciarelli had ingeruild voor de stoere, Amerikaans klinkende naam Marshall. Hij studeerde journalistiek en werkte korte tijd als sportverslaggever. In 1959 begon hij grappen te schrijven voor Amerikaanse tv-presentatoren. Zijn goedgehumeurde humor sloeg aan en hij stapte snel over naar tv-comedy. In de eerste helft van de jaren zestig was hij schrijver en producer bij The Lucy Show, de onverslijtbare kluchtserie rondom Lucille Ball. Zijn tweede grote succes was een serie naar het toneelstuk The Odd Couple van Neil Simon, over twee bejaarde komieken die tegen hun zin weer moeten samenwerken.

Lang niet alles wat Marshall in de jaren zestig en zeventig maakte, werd goed ontvangen, laat staan een hit. Maar zijn hits waren goud waard: Happy Days bleef tien jaar lang lopen en Mork and Mindy vier jaar. Dat waren de series die ook in Nederland massaal werden bekeken.

Vanaf de jaren tachtig ging Marshall bioscoopfilms maken, in dezelfde montere sfeer. Na zijn topsucces Pretty Woman maakte Marshall de ene na de andere film. Zijn laatste succesformule vormden naast de twee delen van de Princess Diaries goedmoedige komedies tegen de achtergrond van kalendermomenten: Valentijnsdag, Oudejaarsavond. De laatste in die reeks was Mother’s Day, dit voorjaar in de Nederlandse bioscopen. Dat de critici niet stonden te juichen, was Marshall wel gewend.