Nu leveren VS gas aan Koeweit

Vloeibaar gas

Landen in het Midden-Oosten die gas importeren uit de VS. Het lijkt de omgekeerde wereld, maar is de nieuwe realiteit.

De gedachte begint al een beetje te wennen: schepen die met vloeibaar gas vanuit de Verenigde Staten uitvaren over de hele wereld. Afgelopen februari vertrok het eerste schip met LNG van de Sabine Pass-fabriek van Cheniere Energy op de grens van Louisiana en Texas. Een uniek moment in de exportgeschiedenis van de VS.

Inmiddels reist het Amerikaanse aardgas in vloeibare vorm naar verschillende landen in Latijns-Amerika, naar China en India, en opmerkelijk genoeg naar het Midden-Oosten. Terwijl de Golfstaten zelf bulken van het aardgas, hebben ook Dubai en Koeweit hun eerste ladingen Amerikaans LNG binnen. Onder de huidige marktomstandigheden loont het kennelijk om ‘water naar de zee te dragen’.

Als het om fossiele energie gaat, zijn we gewend dat het Midden-Oosten exporteert naar de Verenigde Staten, niet andersom. Maar de markt is op zijn kop gezet door een aantal ontwikkelingen.

Ten eerste was daar de schalierevolutie in de VS. Door verticaal te boren in het keiharde schaliegesteente wordt sinds een aantal jaar niet alleen olie gewonnen, maar ook heel veel gas. De winningskosten zijn hoog, maar door het grote aanbod is de Amerikaanse gasprijs gekelderd.

Nog in 2008 wees alles erop dat er op korte termijn een tekort aan gas zou ontstaan in de Verenigde Staten. Reden voor de avontuurlijke baas van Cheniere Energy, de Libanees Charif Souki, om te investeren in een fabriek waar vloeibaar gas uit de rest van de wereld zou kunnen worden omgezet in gas.

De schalierevolutie

Zover is het nooit gekomen. Er brak een financiële crisis uit, de Amerikaanse economie stortte in en de industriële vraag viel weg. De fabriek in aanbouw dreigde te verworden tot schroot.

Maar nog geen vijf jaar later kwam de visionaire Souki met een spectaculair nieuw plan: de fabriek moest worden omgebouwd van een faciliteit die van vloeibaar gas weer gas maakte, tot een installatie die gas juist vloeibaar moest maken. Door de schalierevolutie was er zoveel goedkoop gas op de Amerikaanse markt verschenen dat het loonde om te gaan exporteren.

Dat het Amerikaanse gas nu onder andere in Dubai en Koeweit terechtkomt, is een gevolg van de toenemende energievraag in deze landen. De ontwikkelende economieën hebben gas nodig om stroom op te wekken en chemische producten te maken. Er is de afgelopen jaren onvoldoende geïnvesteerd in de eigen gasproductie. Het Internationale Energie Agenschap voorspelt al jaren dat de energievraag in het Midden-Oosten de komende decennia explosief zal groeien. In Koeweit is de import van LNG de afgelopen drie jaar al verdrievoudigd. Egypte en Jordanië hebben onlangs ook terminals aangelegd om LNG binnen te kunnen brengen.

Toch neemt de vraag niet overal in hetzelfde tempo toe. In China verliest de economische groei aan tempo en blijft de vraag naar LNG achter bij de verwachtingen. In Japan is de afgelopen jaren heel veel LNG geïmporteerd na het wegvallen van grote delen van de kernenergie als gevolg van de ramp in Fukushima. Maar het is de vraag of dat zo blijft.

In Europa speelt LNG vooral een strategische rol, als alternatief voor het Russische gas. In Polen en Litouwen zijn LNG-terminals gebouwd om de afhankelijkheid van Rusland te verminderen.

Maar of en waarheen LNG-schepen varen met hun karakteristieke koepels, hangt natuurlijk in de eerste plaats af van de prijs die er geboden wordt. Tot nog toe was LNG in Azië het duurste en in de VS het goedkoopste. Naarmate er meer wordt geproduceerd – soms is er zelfs sprake van overaanbod – trekken de prijzen naar elkaar toe, en wordt de concurrentie harder. Shell investeert vele miljarden om zijn positie van LNG-marktleider te verdedigen. Ook de andere grote oliemaatschappijen zetten steeds meer in op (vloeibaar) gas.

Charif Souki, de man die de eerste LNG-export faciliteit in de VS liet bouwen, is inmiddels door de aandeelhouders van Cheniere Energy de deur uitgewerkt. Zijn manier van zaken doen was hen iets te avontuurlijk. Nu bouwt Souki een nieuwe LNG-fabriek in Louisiana waarmee hij Cheniere Energy wil beconcurreren, met prijzen die nog lager liggen. Het Midden-Oosten ziet het goedkope gas graag komen.