Help, mijn ouders zijn kunstenaar!

Is iets ook kunst als niemand weet dat het kunst is? De beste kunst is, zo beweert The Family Fang, als iets zomaar gebeurt. Dat is een flinke stap verder dan het urinoir van Marcel Duchamp, die tenminste nog een ondertekening en een museale context nodig had om er kunst van te maken.

The Family Fang is de tweede regie van acteur Jason Bateman, en een adaptatie van de gelijknamige bestseller van Kevin Wilson over een kunstenaarsechtpaar dat in de jaren tachtig en negentig furore maakte met conceptuele performances in de vorm van ‘practical jokes’ waarin hun twee kinderen Annie en Baxter vaak de hoofdrol hadden.

Toen zij volwassen werden en het huis uitgingen, viel de familie uiteen. Caleb Fang (Christopher Walken) is losjes gebaseerd op de controversiële Amerikaanse performancekunstenaar Chris Burden (1946-2015), die zich voor een act zelfs eens in zijn arm liet schieten.

Als Annie (Nicole Kidman) en Baxter (Jason Bateman) noodgedwongen weer contact met hun ouders moeten opnemen, proberen ze voor een tijdje de oude routine weer op te pakken, maar de magie is eraf. Als dan beide ouders verdwijnen, denkt de een dat het een grap is, terwijl de ander zich echt zorgen maakt. Dit basisgegeven zit verstopt in een flashbackstructuur waarin regelmatig met de toeschouwer een loopje wordt genomen: kunstenaarsfilmpjes en fake-interviews vertellen een deel van het verhaal, zonder dat altijd even duidelijk is wat de status van die beelden is. Er valt heel wat te puzzelen dus. Ook over de vraag of de film kunst verstopt in een familiefilm, of andersom. Je kunt je namelijk afvragen hoeveel ‘quirky’ films over dysfunctionele families je nog kunt maken na Little Miss Sunshine en het oeuvre van Wes Anderson. The Family Fang loopt het risico te veel ‘bekend’ te lijken en daardoor niet origineel genoeg.

Maar daarmee doe je de film tekort. Onder de oppervlakte is het zowel een verrukkelijk wijsneuzerige speurtocht naar de betekenis van kunst en authenticiteit als een melancholische meditatie over identiteit.