Na flinke vertraging durft NS rijden ‘zonder spoorboekje’ nu wel aan

spoorwegen

De trein rijdt straks op drukke trajecten elke tien minuten. NS begint er in 2017 tussen Eindhoven en Amsterdam mee.

Foto Koen Verheijden / ANP

In 2004 kwam het voor het eerst ter sprake en na jaren uitstel gaat NS het doen: rijden‘zonder spoorboekje’ Vanaf december 2017 gaat op het traject Amsterdam-Eindhoven elke tien minuten een intercity rijden, in plaats van elk kwartier.

In 2018 en daarna gaan op meer trajecten treinen met een iets hogere frequentie rijden. Kosten van het aanpassen van sporen, stations en andere infrastructuur: 4,4 miljard euro.

„Dankzij deze hoge frequentie heeft u geen spoorboekje meer nodig. Sterker nog, u hoeft niet eens op de klok te kijken. Wanneer het u uitkomt fietst u naar het station, langer dan tien minuten zult u niet hoeven wachten”, jubelde het ministerie van Infrastructuur enkele jaren geleden in een brochure. De Nederlandse staat is enig aandeelhouder van NS en Prorail dat verantwoordelijk is voor het spoornet.

Ontvlechten van spoor

Treinen frequenter laten rijden heeft gevolgen voor spoor en organisatie. „Er komt niet meer spoor bij”, zegt NS-woordvoerder Inge Rijgersberg. „Het gaat vooral om het ontvlechten van het spoor en weghalen van wissels. Daardoor wordt het spoor minder gevoelig voor storingen en kunnen er meer treinen per uur overheen rijden.”.

Prorail nam eerder het spoor rond Den Bosch onder handen, met flinke overlast voor reizigers tot gevolg. Nu wordt gewerkt aan het spoor rond Utrecht Centraal. Eind dit jaar moet het werk daar klaar zijn.

Het eerste traject waar spoorboekloos wordt gereden wordt dus Amsterdam-Eindhoven, vanaf december 2017. In 2018 volgt het traject tussen Utrecht en Houten-Castellum waar in de spits zes keer per uur een Sprinter rijdt.

Volgens het ministerie van Infrastructuur moet het rijden met hoge frequentie uiterlijk in 2028 volledig zijn ingevoerd. Dan rijden op de drukste trajecten in Nederland zes treinen per uur. Het gaat dan bijvoorbeeld ook om het traject Den Haag-Rotterdam-Breda-Eindhoven.

Uit een overzicht van vakwebsite Treinreiziger.nl blijkt dat de eerste plannen dateren uit 2004. Toenmalig NS-topman Aad Veenman beloofde in NS-blad Spoor dat in pakweg 2007 „elke paar minuten een trein naar de meest gangbare bestemmingen” zal rijden.

In 2008 beloofde ProRail-topman Bert Klerk op zijn beurt dat per 2010 iedere tien minuten een trein zou rijden tussen Amsterdam en Eindhoven. Ook dat was niet realistisch. Het kabinet-Rutte stemde in 2010 in met de hogere frequentie, in 2011 noemde het ministerie van Infrastructuur 2020 als begindatum.

De term ‘spoorboekloos rijden’ is daardoor inmiddels ook achterhaald. In 2010 schaften de Nederlandse Spoorwegen het papieren spoorboekje af.