‘De opruiming in Turkije is nodig’

Interview Ahmet Yavuz, generaal buiten dienst.

Zelfs een generaal die onder Erdogan onterecht werd veroordeeld voor landverraad, vindt de huidige zuivering terecht.

Ahmet Yavuz Foto Marloes de Koning

„In het Westen, in Europa, begrijpen ze weinig van Turkije”, zegt landmachtgeneraal buiten dienst Ahmet Yavuz. „Ze bekijken alles vanuit hun eigen perspectief, zonder rekening te houden met het verleden.” Hij ergert zich aan de waarschuwingen van Europese politici die direct na de mislukte coup met opgeheven vinger stonden om te waarschuwen dat verdachten wel eerlijk berecht moeten worden.

„Ze hebben het recht niet om op Turken neer te kijken.”

Yavuz is geen fan van de huidige Turkse regering. Generaals behoren in Turkije tot de grootste opponenten van politici die nadrukkelijk religieus zijn, zoals president Erdogan. Toen Erdogan nog premier was, vocht zijn regering een machtsstrijd uit met het leger. De regering werd daarbij geholpen door Gülenisten binnen de rechterlijke macht. Zij voerden een reeks schijnprocessen tegen de legertop, waardoor die veel politieke invloed verloor.

Nu zegt Yavuz luid en duidelijk: „In deze coupsituatie sta ik als burger volkomen naast Erdogan.” Ze hebben inmiddels een gezamenlijke vijand: de Gülenbeweging.

Yavuz werd in 2011 beschuldigd van landverraad. Als een van de leiders van het machtige Turkse leger zou hij plannen voor een staatsgreep hebben gehad. Hij werd veroordeeld tot achttien jaar cel.

In 2014 deed het Constitutioneel Hof de zaak over en oordeelde dat het bewijs vervalst was en Yavuz en zijn collega’s onschuldig. Ze kwamen vrij, maar kregen hun posities niet terug. Hij heeft dus aan den lijve ervaren hoe het is als de Turkse politiek het justitieel apparaat misbruikt voor een zuivering.

Toch zegt hij, nu duizenden vermeende coupplegers en aanhangers van de Gülenbeweging uit hun functies worden gezet en opgepakt, dat buitenstaanders daar niet te snel over moeten oordelen.

„Er moet nu schoonmaak gehouden worden. Het gaat om vijanden van de democratie. Dat begrijpen mensen in het Westen niet. Erdogan is via democratische weg aan de macht gekomen. Gülen wil op een ondemocratische manier de macht grijpen. De opruiming is nodig.”

„Wij eisen ook een eerlijk proces. Beelden die we nu in de media zien, bijvoorbeeld van soldaten met blauwe plekken, vinden we vervelend. Maar we steunen het zuiveren van Gülenisten, ook al weten we dat het niet gemakkelijk is. Alle Gülenisten moeten op afstand van de overheid worden gezet. Maar alleen degenen die betrokken waren bij de coup moeten vervolgd worden. Op de langere termijn zal dat de democratie in Turkije bevorderen.”

Hoe kun je eerlijke processen hebben als je 3.000 aanklagers en rechters ontslaat?

„Dat kun je je afvragen. Maar waren dat echt rechters? Vanaf 2010 zaten deze mensen in de Hoge Raad van Rechters en Aanklagers. Zij hebben toen de zaken rond de nep-coup tegen ons opgezet. Mijn vrienden en ik weten uit ervaring dat ze de kleding van rechters droegen, maar dat niet zijn.

„Echte rechters kijken naar bewijs. Ze luisteren niet naar bevelen van Gülen. We hebben de regering vele malen tegen dat gevaar gewaarschuwd. Maar die werd pas wakker toen het virus henzelf begon te treffen in 2013.”

De coup leidt ook tot spanningen in Nederland. Woede tegen ‘NSB’ers en Gülen-honden’

De vraag blijft. Hoe kun je eerlijke processen hebben als je vrijwel geen justitieapparaat meer over hebt?

„Een tumor in je maag moet je verwijderen. Geen stukje laten zitten. Als je geen goede arts bent, beschadig je misschien andere organen terwijl je dat doet. Ik heb geen bezwaar tegen het verwijderen van de tumor, maar ben bezorgd over de andere organen. Ik heb dezelfde zorgen als de EU, maar de EU ziet het echte probleem niet: de tumor.”

Hoe kun je zo’n ‘operatie’ eerlijk uitvoeren?

„Mensen hier willen uiteindelijk ook niet dat onschuldigen gestraft worden. Ze zeggen bijvoorbeeld nu al dat de dienstplichtigen vrijgelaten moeten worden en los van de leidinggevenden beoordeeld. Het water is nu nog erg troebel. Straks zakt de troep naar de bodem. Dan zijn er mensen die in het schone gedeelte blijven drijven. Maar zij die op burgers schieten en het parlement bombarderen, zullen zeker worden gestraft.”