Kritiek EU op Turks ingrijpen

De EU maakt zich grote zorgen over de massale arrestaties die sinds de mislukte militaire coup van vrijdagnacht in Turkije worden uitgevoerd. Europese ministers van Buitenlandse Zaken, maandag in Brussel bijeen voor een al gepland overleg, vinden de reactie van de Turkse president Erdogan „disproportioneel”.

Het opmerkelijkste commentaar kwam van Eurocommissaris Johannes Hahn (Nabuurschap). Erdogans besluit om duizenden overheidsfunctionarissen te laten oppakken, riekt volgens Hahn naar een vooropgezet plan, naar „iets dat was voorbereid”. Volgens de Oostenrijker moeten er al eerder lijsten zijn geweest met namen van rechters om „op een bepaald moment te gebruiken”.

EU-ministers veroordelen de couppoging, maar vrezen dat Erdogan deze nu zal gebruiken om de Turkse democratie verder uit te hollen. Volgens minister Bert Koenders, die een werkbezoek in Zuid-Amerika afbrak, is het „geen moment voor een bijltjesdag” en moeten de Turken „zich verenigen rondom de principes van de rechtsstaat”.

Voor Boris Johnson was het maandag zijn eerste Brusselse vergadering als minister van Buitenlandse Zaken. De Brit, die tijdens de Brexit-campagne de EU met Hitler vergeleek, wachtte een kille ontvangst. „We zullen naar hem luisteren als hij er nog steeds zo over denkt”, zei Koenders. Johnson riep Turkije op tot „zelfbeheersing en ingetogenheid”.

Zijn Luxemburgse collega Jan Asselborn eiste „meer zelfkritiek” van de Turken in plaats van „emoties en sterke woorden”. Volgens hem dreigt de relatie met het land te worden „vernietigd” als Erdogan geen maat weet te houden. Voor de EU staat veel op het spel: sinds maart zijn er met Turkije belangrijke afspraken van kracht over het tegenhouden van vluchtelingen die de oversteek naar Griekenland willen maken.

Volgens Manfred Weber, leider van de Europese christendemocraten, moet de relatie met Turkije „op de proefstand” worden gezet, zolang Erdogan geen beterschap toont, en kan ook de geplande afschaffing van de visumplicht voor Turken voorlopig niet doorgaan. „Turkije is een belangrijke partner, maar in de omgang met elkaar moet ook sprake zijn van eerlijkheid.”