Doen de Russen straks niet mee aan de Spelen?

Doping

Wereldantidopingorganisatie WADA adviseert alle Russische sporters uit te sluiten van de Spelen in Rio. Dit naar aanleiding van een onafhankelijk rapport dat grootschalige dopingfraude in Rusland bevestigt.

Foto EPA

Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft een probleem, en niet zo’n kleintje ook. Wat te doen met de conclusies in het maandag geopenbaarde rapport van het wereldantidopingagentschap WADA, dat Rusland op grote schaal van staatswege gestuurde dopingfraude pleegt? Moeten alle Russische sporters van deelname aan de Olympische Spelen in Rio de Janeiro worden uitgesloten? Dat is de vraag die voorligt.

De feiten na onderzoek van de Canadese sportjurist Richard McLaren, in opdracht van WADA, zijn ernstig. Hij stelt vast dat het Russische dopinglaboratorium in Moskou jarenlang besmette dopingmonsters liet verdwijnen. In opdracht en onder toezicht van het ministerie van Sport, welteverstaan. De onderminister Yuri Nagornykh was met de uitvoering belast, maar sportminister Vitali Moetko droeg de verantwoordelijkheid. Enige betrokkenheid van president Vladimir Poetin blijkt niet uit het rapport, maar dat hij op de hoogte moet zijn geweest van die duistere praktijken lijkt geen gewaagde veronderstelling.

Het verzoek ligt er al: schors alle Russen

IOC in precaire positie

De nauwe Russische banden tussen sport en overheid brengen het IOC in een precaire positie, omdat de lijnen tussen het Kremlin en het IOC-hoofdkwartier in Lausanne ook kort zijn, en zeer intensief waren in voorbereiding op de Winterspelen van 2014 in Sotsji. Poetin had zich persoonlijk ingespannen om die Spelen naar Rusland te halen en tijdens het evenement was hij vrijwel dagelijks en nadrukkelijk aanwezig. ‘Sotsji’ was Poetins prestigeobject. Dat mocht wat kosten. Er is zo’n 50 miljard euro in die Spelen geïnvesteerd, grotendeels overheidsgeld. Daarmee waren het de duurste Spelen in de olympische geschiedenis.

Uitgerekend in Sotsji, en bijna letterlijk in de achtertuin van het IOC-hotel, vond misschien wel de grootste falsificatie van dopingmonsters ooit plaats. Via een ingenieus systeem met een gat in een muur – de muizenval genoemd – werden besmette voor schone urinemonsters gewisseld. Onder regie van de overheid, want de Russische geheime dienst FSB hield in het lab toezicht op de uitvoering. Op die manier zouden zeker vijftien Russische medaille winnaars vrijuit zijn gegaan.

Die ernstige malversaties werden in mei gedetailleerd naar buiten gebracht door Grogori Rodsjenkov, voormalig hoofd van het Russische dopinglab, in een interview met de Amerikaanse krant The New York Times. De Rus was inmiddels gevlucht naar de Verenigde Staten, waar hij als klokkenluider van represailles verschoond hoopt te blijven. In zijn rapport bevestigt McLaren het bestaan van de door Rodsjenkov minutieus beschreven dopingfraude. En voegt de onderzoeker er aan toe: de betrouwbaarheid van Rodsjenkov is gegarandeerd.

Zero-tolerancebeleid IOC

De door McLaren geopenbaarde misstanden zijn pijnlijk voor het IOC. Rusland is in de sportpolitiek een machtige speler die je niet graag tot vijand maakt. Maar het IOC kan onmogelijk achteloos voorbij gaan aan land dat alle antidopingregels aan zijn laars lapt. Daar komt nog bij dat het IOC een zero-tolerancebeleid voert als het om doping gaat. Er moet een maatregel genomen worden, zo veel is helder.

Sylvia Barlag is bestuurslid van de IAAF en besliste over de Russische atleten in Rio. ‘Spelen zonder Russen is niet einde van de wereld’

Maar welke? Het meest voor de hand ligt een olympische schorsing van Rusland voor de Spelen in Rio, die over drie weken beginnen. De vraag is of het IOC, waarvan de executive board dinsdag in spoedoverleg bijeenkomt, zo’n ingrijpend besluit durft te nemen. Voorzitter Thomas Bach diep in zijn hart niet, want hij heeft de afgelopen maanden diverse keren gezegd weinig te voelen voor uitsluiting van alle Russische sporters voor de Spelen. Bach verklaarde steeds dat er een verband moet zijn tussen collectieve verantwoordelijkheid en individuele rechten. Hij wil niet dat bijvoorbeeld een onschuldige badmintonner het slachtoffer wordt van foute officials.

Of hij dat standpunt nog steeds kan verdedigen na publicatie van het rapport-McLaren is zeer twijfelachtig. Dinsdag , als het IOC alle nieuwe, zwaarwegende feiten – want er ging al een schorsing van Russische atleten voor de Spelen aan vooraf – zal blijken hoe stevig die opvattingen bij Bach zijn verankerd.