Teruglezen liveblog: ‘Erdogan wil snelle herinvoering doodstraf’

Afsluiting liveblog: dit gebeurde er op zondag in Turkije

We sluiten het liveblog over de nasleep van de mislukte staatsgreep in Turkije. Dit is wat er zondag gebeurde:

  • Het aantal slachtoffers als gevolg van de mislukte couppoging in Turkije is opgelopen tot boven de 290. Er zijn meer dan 1.400 mensen gewond geraakt.
  • Er zijn weer flink wat aanhoudingen verricht van mensen die betrokken zouden zijn bij de mislukte staatsgreep. Er zijn tot nu toe zesduizend personen gearresteerd. Daarvan is ongeveer de helft militair, de andere helft rechter.
  • President Erdogan wil met oppositiepartijen om de tafel om te praten over herinvoering van de doodstraf. Aanhangers vroegen daar zondag om bij een bijeenkomst met Erdogan. De president wil “niet doof blijven”voor dat geluid.
  • F-16’s hadden vrijdag volgens bronnen rondom het leger Erdogan in het vizier, maar schoten niet. De president ontsnapte “op het nippertje aan de dood”, schreef Reuters.
  • De diplomatieke spanningen tussen de VS en Turkije lopen op. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heeft Turkije gewaarschuwd dat het niet met de vinger moet wijzen naar de VS als schuldige voor de militaire coup.
  • Bovendien willen de VS eerst bewijs zien voor het meewerkt aan een uitleveringsverzoek voor de islamitische geestelijke Fethullah Gülen. Hij zit in Ballingschap in de VS en wordt door Erdogan beschouwd als het brein achter de couppoging.
  • In beeld: feestvierende Turken op het Taksimplein

    Het Taksimplein in Istanbul is ook zondagavond het decor van duizenden feestvierende Turken. Aanhangers van president Erdogan zwaaien met vlaggen en ontsteken vuurwerk om het mislukken van de coup van vrijdag te gedenken. Zij schreeuwden daarbij onder meer om herinvoering van de doodstraf, een signaal waarvoor Erdogan, naar eigen zeggen, "niet doof kan blijven".

    Het Taksimplein in Istanbul is vermaard: de afgelopen jaren demonstreerden er juist regelmatig tegenstanders van de president.

    Twitter avatar wojciechce Wojciech Cegielski Happening now: thousands at #TaksimSquare in #istanbul supporting president #Erdogan #TurkeyCoupAttempt https://t.co/neO6npkZkj

    Foto Yasin Akgul/AFP

    Een aanhanger van Erdogan houdt een bord omhoog waarop deze zich een voorstander toont van herinvoering van de doodstraf: "Wij willen executie". Foto Yasin Akgul/AFP

    Foto Emilio Morenatti/AP

    Feestvierende Turken op het Taksimplein. Foto Emilio Morenatti/AP

    Foto Yasin Akgul/AFP

    Feestvierende Turken op het Taksimplein. Foto Yasin Akgul/AFP

    Foto Ozan Kose/AFP

    Feestvierende Turken op het Taksimplein. Foto Ozan Kose/AFP


    F-16's hadden Erdogan in het vizier

    Op zijn minst twee F-16's met daarin militaire coupplegers hadden het regeringstoestel van president Erdogan vrijdag in het vizier, maar hebben niet geschoten. Hij was toen onderweg van zijn vakantieadres in Marmaris naar Istanbul, weet Reuters. "Zij richtten hun radar op zijn toestel en twee F-16's die hem beschermden", meldt een militaire bron aan het persbureau. "Waarom ze niet geschoten hebben, is een raadsel."

    Volgens Erdogan zelf is hij net op tijd uit Marmaris vertrokken. Enkele minuten nadat hij was opgestegen, zouden de opstandelingen zijn hotel hebben willen bombarderen. "Hij is aan de dood ontsnapt", bevestigt een andere militaire bron aan Reuters. Zo'n 25 militairen landden kort na het vertrek van Erdogan op het dak van het hotel

    Gülen: wil meewerken aan uitlevering als VS daarom vragen

    Fethullah Gülen wil meewerken aan een eventuele uitlevering naar Turkije als de VS daarom vragen. Dat heeft de in de VS woonachtige geestelijke zondagavond laten weten, meldt Reuters. Gülen wordt door president Erdogan gezien als het brein achter de couppoging, maar heeft zelf verklaard onschuldig te zijn. "Ik weet niet wie de coup heeft georganiseerd", herhaalde hij zondag nogmaals.

    Gülen vreest een eventuele uitzetting niet, zo liet hij weten, omdat de president volgens hem de couppoging in scene heeft gezet. “Ik maak mij echt geen zorgen over het uitleveringsverzoek”, liet hij via een tolk weten.

    Turkije liet eerder dit weekend blijken een uitleveringsverzoek voor te bereiden. De VS heeft gezegd dat er eerst bewijs voor de rol van Gülen bij de staatsgreep moet zijn voor het wil medewerking wil verlenen aan zo'n verzoek.

    'Gebouwen Gülenbeweging in Nederland doelwit vernielingen'

    In Nederland zijn de afgelopen dagen vernielingen aangericht aan gebouwen van de Turkse Gülenbeweging. De stichting Nida verklaart in een persbericht dat "meerdere stenen" door de ruiten van de stichtingslocaties vlogen. Vrijwilligers die de gebouwen in Rotterdam-Zuid en - West bezochten zijn "aangesproken, uitgescholden en bedreigd".

    Twitter avatar EFatihYazar E.Fatih Yazar 2 nachten achterelkaar vernieling en schade bij Stichting Nida. 4 ruiten kapot. Waarom? @stichting_nida https://t.co/4MNJD8oDji

    De stichting weet niet wie er achter de vernielingen zit, maar heeft wel een vermoeden:

    "Wel zijn er duidelijke aanwijzingen dat voornoemde voorvallen direct het gevolg zijn van de recente verwikkelingen in Turkije. Jongsleden 15 juli 2016 was er een poging tot staatsgreep in Turkije. Bepaalde leden van de Turkse gemeenschap in Nederland verwijten ons betrokkenheid bij deze politieke onrust en onlusten in Turkije. Hetgeen niet enkel volledig onterecht is, maar absoluut onvoorstelbaar en geheel absurd."

    De stichting stelt dat het de staatsgreep verwerpt:

    "Stichting Nida verwerpt iedere vorm van geweld, met welk doel dan ook. Zij verwerpt in alle toonaarden deze poging tot staatsgreep in Turkije. Wij veroordelen het feit dat er honderden slachtoffers zijn gevallen, en dat er duizenden mensen zijn gedupeerd. Wij vinden dat politieke onenigheid in Turkije aldaar moet worden opgepakt en opgelost, en dat de overtreders van de wet binnen de kaders van die wet moeten worden beoordeeld en berecht."

    Erdogan wil snelle herinvoering doodstraf

    De Turkse president Erdogan wil snel met de oppositiepartijen om tafel gaan zitten om de herinvoering van de doodstraf te bespreken. De leider is van mening dat het onwenselijk is om "te wachten met het inzetten van de doodstraf". Volgens persbureau Reuters riepen Turken bij een bezoek van Erdogan vandaag in Istanbul om herinvoering van de straf:

    "We kunnen dit verzoek niet negeren."

    De doodstraf werd in 2004 afgeschaft in Turkije om te voldoen aan EU-toetredingscriteria. De laatste uitvoering ervan vond plaats in 1984.

    De president riep zijn aanhangers tevens op om tot in ieder geval vrijdag de straten en pleinen bezet te houden. Hij vreest dat de dreiging tegen hem niet volledig geweken is.

    Twitter avatar ReutersWorld Reuters World BREAKING: Turkish President Erdogan, responding to crowd calling for the death penalty, says 'we can't ignore this demand'

    Waarschuwingsschoten op luchtmachtbasis in Konya

    Politieagenten hebben zondag aan het begin van de avond waarschuwingsschoten gelost bij een inval op een luchtmachtbasis Konya, in het midden van het land. De veiligheidsdiensten vielen de basis binnen om een nog onbekend aantal hooggeplaatste legerofficieren te arresteren die ervan worden verdacht te hebben meegewerkt aan de militaire coup van vrijdag.

    Eerder al verklaarde Justitie-minister Bekir Bozdag dat inmiddels meer dan zesduizend mensen, over geheel Turkije verspreid, zijn opgepakt in verband met de gebeurtenissen twee dagen geleden. Het gaat om militair personeel en rechters die op de hand van Gülen zouden zijn.

    Dodental loopt op

    Het aantal slachtoffers dat is gevallen als gevolg van de mislukte staatsgreep in Turkije is opgelopen tot boven de 290. Dat heeft het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken. Er zijn meer dan 1.400 mensen gewond geraakt.

    Onder de doden bevinden zich meer dan honderd deelnemers aan de neergeslagen couppoging, meldt het ministerie volgens persbureau Reuters. De instantie voegde er aan toe dat er "geen twijfel bestaat" dat Fethullah Gülen het brein is achter de staatsgreep. Die ontkent dat zelf in alle toonaarden.

    BuZa: Reisadvies naar Ankara en Istanbul aangepast

    Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zondag het reisadvies voor Ankara en Istanbul aangepast. Dat veranderde vrijdagavond na de couppoging naar 'alleen noodzakelijk', maar is inmiddels teruggebracht naar 'let op'.

    "De rust in Ankara en Istanbul keert terug. Het advies voor Ankara en Istanbul is veranderd van ‘alleen noodzakelijke reizen’ in ‘let op, veiligheidsrisico’s’. Wees in heel Turkije extra alert. Mijd mensenmassa’s en demonstraties."

    Twitter avatar 247BZ 24/7 BZ #Reisadvies #Ankara & #Istanbul veranderd van 'alleen noodzakelijke reizen' naar 'let op, veiligheidsrisico's'. Zie https://t.co/TIqsYx9hap

    Slachtoffers couppoging onder massale belangstelling begraven

    Duizenden Turken hebben zondag de uitvaart bijgewoond van verschillende mensen die afgelopen vrijdag in Istanbul en Ankara om het leven kwamen als gevolg van het geweld dat werd gebruikt bij de mislukte staatsgreep. Zij riepen daarbij naar verluidt "Allah-u Akbar" (God is groot). Zij zouden daarbij hebben opgeroepen tot de doodstraf voor de in de VS woonachtige geestelijke Fethullah Gülen, meldt AP. Hij wordt door de regering van president Erdogan gezien als het brein achter de coup. Het dodental van de verijdelde couppoging staat volgens het persbureau inmiddels op 265.

    Foto Ozan Kose/AFP

    Een gewapende agent van de Turkse veiligheidsdienst bij het bezoek van president Erdogan zondag aan de begrafenis van een van de slachtoffers bij de mislukte staatsgreep in het land afgelopen vrijdag. Foto Ozan Kose/AFP

    Foto Baz Ratner/AP

    Politieagenten brengen een eresoluut voor de slachtoffers van de bij de couppoging in Ankara omgekomen Turken. Foto Baz Ratner/AP

    Foto Lefteris Pitarakis/AP

    Beeld van de begrafenis van een van de slachtoffers bij de couppoging in Turkije afgelopen vrijdag. Foto Lefteris Pitarakis/AP

    Foto Aris Messinis/AFP

    Beeld van de begrafenis van een van de slachtoffers bij de couppoging in Turkije afgelopen vrijdag. Foto Aris Messinis/AFP

    Foto Aris Messinis/AFP

    Beeld van de begrafenis van een van de slachtoffers bij de couppoging in Turkije afgelopen vrijdag. Foto Aris Messinis/AFP

    Aris Messinis/AFP

    Beeld van de begrafenis van een van de slachtoffers bij de couppoging in Turkije afgelopen vrijdag. Aris Messinis/AFP

    Hoge legerofficier opgepakt

    Een hooggeplaatste legerofficier, kolonel Ali Yazici, is zondag opgepakt in verband met de mislukte staatsgreep, zo meldt CNN Turk. Hij is één van de belangrijkste militaire assistenten van president Erdogan. Het is niet bekend nog óf en welke rol Yazici zou hebben gespeeld bij de gebeurtenissen afgelopen vrijdag.

    Twitter avatar CNNTURK_ENG CNN Türk ENG #BREAKING President Erdoğan's military aide A. Yazıcı detained over alleged involvement in coup attempt

    Luchtmachtbasis Incirlik weer open

    Turkse autoriteiten hebben zondag de luchtmachtbasis Incirlik, waar onder meer Amerikaanse gevechtsvliegtuigen gestationeerd, weer geopend. Dat meldt het Pentagon. De VS maakt gebruik van de basis voor hun bombardementen op eenheden van Islamitische Staat (IS) in Syrië.

    "In nauw overleg met onze Turkse bondgenoten, hebben zij besloten hun luchtruim weer te openen voor militaire toestellen. Als gevolg daarvan kunnen de anti-ISIL (IS en de Levant, red.) operaties weer worden hervat vanaf alle luchtmachtbases in Turkije."

    Twitter avatar PentagonPresSec Peter Cook UPDATE: After close coordination with our Turkish allies, counter-ISIL coalition air operations in Turkey have resumed.

    Eerder op de dag zette minister van Buitenlandse Zaken Kerry al druk op zijn Turkse collega om Incirlik weer te openen. "Zij hebben me verzekerd dat er geen onderbreking zal zijn van onze inspanningen om ISIL te bestrijden."

    Wat gebeurde er ook alweer in Turkije?

    Een factie binnen het Turkse leger heeft vrijdagavond geprobeerd de macht te grijpen om “de democratische orde en de mensenrechten te beschermen”. De couppoging leidde tot urenlange chaos in Istanbul en Ankara. Over het dodental is veel onduidelijk. De Turkse premier Yildirim sprak zelf van 161 doden, maar er zijn ook berichten dat dit getal veel hoger ligt. Ook zouden er 1.400 gewonden zijn door de gebeurtenissen. Duizenden mensen gingen de straat op uit protest tegen de staatsgreep.

    Rond drie uur vrijdagnacht leek de couppoging afgewend, maar gevechten gingen nog enkele uren door. De staatszender TRT, die de coupplegers eerder op de avond gebruikten om hun machtsgreep aan te kondigen, was weer in de lucht. President Erdogan sprak nadat de couppoging leek te zijn afgewend aanhangers toe in Istanbul. Hij noemde de geestelijke Fethullah Gülen, zijn aartsvijand, het brein achter de coup. Gülen die in de VS woont veroordeelde de staatsgreep. Erdogan heeft president Obama inmiddels verzocht om de uitlevering van Gülen. Minister van Buitenlandse Zaken Kerry heeft zijn Turkse collega laten weten dat hij "niet gediend is" van de vinger waarmee de regering in Ankara richting de VS wijst.

    Inmiddels heeft Erdogan een harde zuivering doorgevoerd om het land te ontdoen van sympathisanten en medeplichtigen aan de coup. Zondag werden nog vijftig hooggeplaatste militairen opgepakt in de westelijke provincie Denizli, weet de BBC te melden. Eerder werden onder meer topfunctionarissen uit het leger en meerdere rechters en aanklagers gearresteerd of ontslagen. Zij zouden allen Gülen-aanhangers zijn. Naar schatting bestaat ongeveer de helft van de zesduizend arrestanten uit defensiepersoneel.