Coup Turkije lijkt mislukt

Een factie binnen het Turkse leger heeft vrijdagavond geprobeerd de macht te grijpen om „de democratische orde en de mensenrechten te beschermen”. De couppoging leidde tot urenlange chaos in Istanbul en Ankara. Duizenden mensen gingen de straat op uit protest tegen de staatsgreep. Er braken gevechten uit tussen de coupplegers, de politie en andere legeronderdelen.

Toen deze krant vannacht om drie uur naar de drukker ging, leek de couppoging afgewend. De staatszender TNT, die de coupplegers eerder op de avond gebruikten om hun machtsgreep aan te kondigen, was weer in de lucht. President Erdogan, die op een onbekende locatie verbleef, zou met zijn vliegtuig landden in Istanbul.

Een woordvoerder van de president verklaarde tegen de nieuwszender NTV: „De commandanten van het leger hebben duidelijk gemaakt dat de coupplegers de commandostructuur hebben gebroken. Het volk heeft laten zien dat het solidair is met democratie en de verkozen regering.”

Toen was de strijd in Istanbul nog niet voorbij. Er was zwaar geweervuur te horen en er vlogen nog altijd F-16’s over de stad. Ook waren er twee zware explosies te horen bij het parlementsgebouw in Ankara, waar veel parlementsleden zich schuilhielden.

De couppoging die eerder op de avond begon, kwam totaal onverwacht. In een verklaring die op de staatszender TNT werd voorgelezen stelden de militairen dat een ‘vredesraad’ de macht had overgenomen, dat ze een staat van beleg hadden afgekondigd en dat er een avondklok was ingesteld.

Het is onduidelijk wie deel uitmaken van de groep militairen. Er waren berichten dat er hoge officieren waren opgepakt, onder wie de stafchef van het leger. In een reactie zei premier Yildirim dat „sommige mensen illegaal actie hebben ondernomen buiten de commandostructuur om. Hij zei dat hij het leger had bevolen „te doen wat nodig is”.

Erdogan belde later op de avond via Facetime naar CNN Turk en riep de bevolking de straat op te gaan en te vechten tegen het leger. „Wij kunnen deze situatie herstellen. Onze natie moet samenkomen op pleinen in het land om weerstand te bieden aan deze opstand. Zij die achter deze coup zitten, zullen een hoge prijs betalen.”

Daar werd massaal gehoor aan gegeven. De straten van Istanbul en Ankara stroomden vol mensen. Erdogans aanhangers trokken onder meer naar de studio's van de staatszender TRT. Naarmate de avond vorderde braken in Istanbul en Ankara gevechten uit tussen politie en leger. Er waren berichten over schoten op het Taksimplein in het centrum van Istanbul. Bij een schietpartij bij een brug over de Bosporus, die het leger eerder op de avond had geblokkeerd met vrachtwagens, vielen drie gewonden. Het persbureau AFP meldde dat er dertien agenten waren omgekomen bij gevechten met het leger.

Ook in Ankara was de chaos groot. Er vlogen straaljagers boven de stad. CNN Turk meldde dat er schoten waren gelost bij het hoofdkwartier van de geheime dienst. En later op de avond zou een straaljager een legerhelikopter uit de lucht hebben geschoten. In de buurt van het parlementsgebouw werden meerdere zware explosieven gehoord. Het persbureau Reuters meldde dat een van de helikopters het vuur had geopend boven Ankara. Toen deze krant naar de drukker ging, waren er opnieuw gevechten uitgebroken bij het parlement.