Wat is 14 juli en wat doet Frankrijk dan?

Nationale feestdag

Le Quatorze Juillet is het mooiste en belangrijkste symbolische feest in Frankrijk. Het land viert vrijheid en gelijkheid en broederschap, de Franse waarden.

Foto Reuters

Op 14 juli ga je dansen op het bal des pompiers – het jaarlijkse bal dat de brandweer in zijn kazernes geeft. Of je pakt je fles champagne en gaat vuurwerk kijken. Elke stad heeft zo zijn feestelijke, symbolische plekken waar de mensen daarvoor samenkomen. In Parijs is het de Champs-Elysées, in Nice de Promenade des Anglais.

Vuurwerk mag je in Frankrijk niet zelf afsteken. Bijna elke gemeente geeft een keer per jaar een grootse vuurwerkshow. Niet met oudjaar, maar ter gelegenheid van Le Quatorze Juillet – want dat is het mooiste en belangrijkste symbolische feest in Frankrijk.

Op Le Quatorze Juillet is de Promenade des Anglais in topvorm. Op de nationale feestdag viert Frankrijk de waarden waarmee het zich sinds de Franse revolutie van 1789 identificeert: Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap.

De Promenade des Anglais is op gewone dagen al de avenue van de joie de vivre, die een belofte van vriendschap en vrijheid in zichdraagt. Een avenue waar mensen flaneren – te voet, op de scooter, met de auto. Op de Promenade des Anglais rijd je in een cabriolet, niet met een vrachtwagen.

Een aanslag op deze plek en deze dag heeft dus onvermijdelijk een symbolische betekenis. Het is niet alleen een aanval op een ‘manier van leven’, zoals werd gezegd van de aanslagen in november 2016 in Parijs op popzaal Le Bataclan, cafés en een voetbalstadion. De aanslag in Nice trof letterlijk het Frankrijk dat zichzelf viert.

Op donderdagavond waren er pakweg honderdduizend mensen – de Franse autoriteiten hebben nog geen precieze schatting gegeven. Het vuurwerk was net afgelopen toen de witte vrachtwagen met wapens en granaten de menigte inreed.

Op 14 juli 1789 werd de gevangenis de Bastille in Parijs bestormd. Het was een opstand van een boos en miskend volk tegen een elite die eigen glorie en rijkdom vooropstelde. Zo begon de Franse Revolutie. Die leverde een trotse nationale identiteit op. Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap waren universele waarden, maar hielden ook de concrete belofte in van individuele ontplooiing, binnen een stevige staat die gelijke kansen nastreefde.

227 jaar later is Frankrijk op 14 juli een boos, gefrustreerd en angstig land, dat zijn slachtoffers telt.