Turkse Nederlanders: Dat dit nu echt gebeurt

In de Kebab Factory in Utrecht staan de Turkse Nederlanders achter president Erdogan. „Reken maar dat er binnen een uur vijftig, zestig miljoen Turken op straat staan.”

De Turkse president Tayyip Erdogan tijdens de couppoging tussen zijn aanhangers op het Ataturk Airport in Istanbul. REUTERS / Huseyin Aldemir

Fatih (25) en zijn goede vriend (26) kijken naar het scherm in de Kebab Factory, een groot restaurant onder de UlU-moskee in Utrecht. De blauw-verlichte minaretten zijn ook deze nacht in een groot deel van de stad zichtbaar. De vrienden zijn zenuwachtig. Vlak voordat ze naar het avondgebed gingen, hoorden ze geruchten over een mogelijke coup. De mannen hebben een Turkse achtergrond, en wat in hun vaderland gebeurt is voor hen belangrijk. „We kijken elke dag naar het Turkse nieuws. Op dit moment moeten we rustig wachten. We staan achter onze president.”

Familie van Fatih is vandaag naar Istanbul gevlogen. „Ik weet niet of hij er al is. Ik kan hem niet bereiken. Ik weet niet eens of hij kan landen.”

Het is geen voetbalwedstrijd

In de Turkse Kebab Factory hebben zich tien mannen verzameld rondom de digitale televisie die aan de rood geverfde muur hangt. Ze komen speciaal vanwege het nieuws van vanavond. Ze drinken energiedrankjes, eten baklava, roken buiten een sigaret. Ze kijken afwisselend naar het televisiescherm en naar hun telefoon. Zo gaat het hier vaker, maar vanavond bewegen ze zich sneller dan normaal. „Het is geen voetbalwedstrijd, want het is serieuzer, maar de spanning voelt hetzelfde”, zegt één van hen. Ze zijn het over één ding eens: Erdogan moet blijven.

Op het televisiescherm komen mensen samen rondom het vliegveld in Istanbul. Ze reageren volgens de mannen op de oproep van Erdogan, om de coup tegen te houden, om te laten horen dat ze achter hem staan.

Hakan (40), zonnebril in zijn haar, is er net bij komen staan: „Godverdomme dat dit nu echt gebeurt.”

Jamal Cenalcanik (55): „De militairen hebben het geprobeerd.”

Hakan, bijna kwaad: „We weten nog niet of het is gelukt. Het is geen geintje. Dit is heel serieus.”

Hakan heeft net zijn broer gebeld, die bij de Zwarte zee woont. „Hij zegt dat iedereen buiten is met vlaggen en alles. Erdogan wordt gewoon gesteund.” Jamal Cenalcanik (55): „Reken maar dat er straks binnen twee uur vijftig, zestig miljoen Turken op straat staan.”

‘We moeten iets doen’

Via WhatsApp horen de mannen dat vrienden in Rotterdam de straat op gaan, om hun steun aan Erdogan te betuigen. Het grootste deel van de Turkse Nederlanders steunt Erdogan. Fatih: „Misschien ga ik ook. We moeten iets doen.”

Over de reden achter deze mogelijke coup heerst veel onduidelijkheid. Hakan: „Dit moet een plan van Europa zijn. Zij mogen Erdogan niet. Hier moet gewoon een andere macht achter zitten.”

Jamal (32), die hier ook naar de moskee gaat, heeft een Marokkaanse achtergrond, maar staat ook zenuwachtig voor de tv. „Erdogan is een geliefd man. Hij doet wat het volk wil. Hij is democratisch gekozen. Je kunt niet met een minderheid zomaar iemand wegsturen. Wat nu gebeurt, mag gewoon niet. Anders wordt je stem als niks gewaardeerd.”

De mannen hebben niet het geduld om hier te blijven zitten. Hakan: „Wij gaan de straat op. Kijken hoe het gaat.” Alleen de verkopers blijven achter. Die lopen heen en weer tussen de tv en de kassa. „Ik kan even geen Nederlands spreken. Dit is belangrijk. Even afwachten.”