Coup Turkije lijkt mislukt

De couppoging, die op vrijdagavond begon, kwam volkomen onverwacht.

Turkse politieagenten worden gevangen genomen door het leger. Foto AFP

Een factie binnen het Turkse leger heeft vrijdagavond geprobeerd de macht te grijpen om “de democratische orde en de mensenrechten te beschermen”. De couppoging leidde tot urenlange chaos in Istanbul en Ankara. De Turkse premier sprak van 161 doden en 1.400 gewonden door de gebeurtenissen. Duizenden mensen gingen de straat op uit protest tegen de staatsgreep.

Rond drie uur vannacht leek de couppoging afgewend, maar gevechten gingen nog enkele uren door. De staatszender TRT, die de coupplegers eerder op de avond gebruikten om hun machtsgreep aan te kondigen, was weer in de lucht. President Erdogan sprak nadat de couppoging leek te zijn afgewend aanhangers toe in Istanbul. Hij noemde de geestelijke Fethullah Gülen, zijn aartsvijand, het brein achter de coup. Gülen die in de VS woont veroordeelde de staatsgreep, volgens persbureau AP.

Lees ook ons liveblog: ‘Zestig doden na couppoging’

Een woordvoerder van de president verklaarde tegen de nieuwszender NTV:

“De commandanten van het leger hebben duidelijk gemaakt dat de coupplegers de commandostructuur hebben gebroken. Het volk heeft laten zien dat het solidair is met democratie en de verkozen regering.”

Er was zwaar geweervuur te horen en er vlogen F-16’s over de stad. Ook waren er twee zware explosies te horen bij het parlementsgebouw in Ankara, waar veel parlementsleden zich schuilhielden.

Volkomen onverwacht

De couppoging kwam totaal onverwacht. In een verklaring die op de staatszender TRT werd voorgelezen stelden de militairen dat een ‘vredesraad’ de macht had overgenomen, dat ze een staat van beleg hadden afgekondigd en dat er een avondklok was ingesteld.

Het is onduidelijk wie deel uitmaken van de groep militairen. Er waren berichten dat er hoge officieren waren opgepakt, onder wie de stafchef van het leger. In een reactie zei premier Yildirim dat “sommige mensen illegaal actie hebben ondernomen buiten de commandostructuur om. Hij zei dat hij het leger had bevolen “te doen wat nodig is”.

Oproep Erdogan

Erdogan belde via Facetime naar CNN Turk en riep de bevolking de straat op te gaan en te vechten tegen het leger. “Wij kunnen deze situatie herstellen. Onze natie moet samenkomen op pleinen in het land om weerstand te bieden aan deze opstand. Zij die achter deze coup zitten, zullen een hoge prijs betalen.”

Twitter avatar EliotHiggins Eliot Higgins Turkish TV broadcasts a message from Erdogan claiming he’s in control and will punish the coup leaders https://t.co/8grmFarUfl

Daar werd massaal gehoor aan gegeven. De straten van Istanbul en Ankara stroomden vol mensen. Erdogans aanhangers trokken onder meer naar de studio’s van de staatszender TRT. Naarmate de avond vorderde braken in Istanbul en Ankara gevechten uit tussen politie en leger. Er waren berichten over schoten op het Taksimplein in het centrum van Istanbul. Bij een schietpartij bij een brug over de Bosporus, die het leger eerder op de avond had geblokkeerd met vrachtwagens, vielen drie gewonden.

Ook in Ankara was de chaos groot. Er vlogen straaljagers boven de stad. CNN Turk meldde dat er schoten waren gelost bij het hoofdkwartier van de geheime dienst. En later op de avond zou een straaljager een legerhelikopter uit de lucht hebben geschoten. In de buurt van het parlementsgebouw werden meerdere zware explosieven gehoord. Het persbureau Reuters meldde dat een van de helikopters het vuur had geopend boven Ankara. Rond drie uur vannacht braken er opnieuw gevechten uit bij het parlement.

Foto Emrah Gurel / AP

Militairen op de brug over de Bosporus. Foto Emrah Gurel / AP