6 miljoen onderdelen en 3 miljoen schroeven

Reportage

In de Boeing-fabriek bij Seattle schroeven 36.000 werknemers vliegtuigen in elkaar voor de wereldmarkt.

Een Boeing 787 Dreamliner tijdens de Farnborough luchtshow afgelopen week in Londen. Foto AFP/ ADRIAN DENNIS ©

Veertig kilometer ten noorden van Seattle, tussen water en bergen, staat het in omvang grootste gebouw ter wereld: 13,3 miljoen kubieke meter. Maar de Boeing-fabriek in Everett is niet ’s werelds mooiste gebouw. Een collectie aan elkaar geplakte loodsen, met als enige attractie een schildering op de enorme deuren waardoor de voltooide vliegtuigen de fabriek verlaten. Daarna rijden ze over een viaduct naar het naastgelegen Paine Field en vliegen ze naar hun kopers, luchtvaartmaatschappijen.

Lees ook het interview met Julie Felgar, verantwoordelijk voor het klimaatbeleid bij Boeing: ‘Klimaat veroorzaakt gezonde spanning’

Binnen rijdt David Reese, hoofd van het team dat jaarlijks duizenden ‘vip-bezoekers’ ontvangt, zijn gasten rond in een golfkarretje. Het duurt even voordat de schijnbare wanorde in de enorme hal zich laat herleiden tot productielijnen voor de verschillende vliegtuigtypes. In Everett worden de zogeheten wide body-vliegtuigen gebouwd, de modellen voor de lange afstand. Reese, even lang, keurig en onderkoeld geestig als John Cleese, verkiest de term twin aisle, dubbel gangpad, want wide body is niet langer politiek correct. De fabriek opende in 1967 voor de productie van de 747. Nu ligt de nadruk op de 767, 777 en 787. Een productielijn voor de 777X, te leveren vanaf 2020, is in aanbouw.

Boeing

De fabriek is een populaire attractie, vorig jaar kwamen er 300.000 mensen op af. Vanaf balustrades kunnen ze het productieproces bekijken. Volgens Reese maakt Boeing geen winst op de kaartjes van 18 dollar, het doel is public relations. Op veel plaatsen hangen grote Amerikaanse vlaggen. Buitenlandse bezoekers verbazen zich daarover, vertelt Reese, maar de 36.000 werknemers uiten graag hun trots op hun land. Buitenstaanders zijn niet overal welkom in de fabriek; de 767 is afgeschermd met hekken omdat van dat type ook een militaire variant wordt gemaakt.

Vanwege de nationale trots is het verrassend hoeveel niet-Amerikaanse bedrijfsnamen staan vermeld op dozen en kratten. Klopt, zegt Reese, de onderdelen komen uit de hele wereld, veel komt uit Japan. Alleen de vleugels zijn helemaal van Boeing. Het aandeel van Boeing beperkt zich tot ontwerp en laatste assemblage. Eigenlijk is het heel overzichtelijk, zegt hij, terwijl we rondlopen in de romp van een 747 vrachtvliegtuig: „Wij boren gaten en daarna maken we die weer dicht.” Deze 747 bestaat uit 6 miljoen onderdelen en 3 miljoen schroeven.

Dat gaat veranderen. De vliegtuigromp van de toekomst bestaat niet uit veel stukken aluminium, maar uit enkele grote stukken koolstofvezel. In Everett wordt een nieuw gebouw gewijd aan de productie van vleugels van composiet voor de 777X, die volgens Boeing het zuinigste toestel voor de lange afstand wordt. Nu is dat nog de 787, volop in productie in de fabriekshal, klaar in 18 dagen en tot nu geleverd aan 36 maatschappijen. Een van de vliegtuigen in aanbouw is voor KLM, het logo staat al op het staartvlak.